Informacje i nabory PS WPR - Lubuski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Kalsku

Nowa Wspólna Polityka Rolna (WPR) opiera się na dziesięciu kluczowych celach. Dotyczą one spraw społecznych, środowiskowych i gospodarczych i stanowią podstawę opracowywania przez kraje UE planów strategicznych WPR.

Zapewnienie rolnikom godziwych dochodów
W 2017 r. rolnicy zarabiali przeciętnie prawie połowę kwoty, którą można było zarobić w innych zawodach – to wzrost z jednej trzeciej dziesięć lat temu.
Główny cel: wspieranie godziwych dochodów gospodarstw i odporności sektora rolnictwa w całej UE w celu zwiększenia długoterminowego bezpieczeństwa żywnościowego oraz różnorodności w rolnictwie, a także zapewnienia zrównoważoności ekonomicznej produkcji rolnej. Więcej informacji publikacji EU CAP Network (w języku angielskim).

Zwiększenie konkurencyjności 
Presja na bazę zasobów rolnych w UE rośnie ze względu na rosnący popyt na żywność i popyt przemysłowy, co z kolei wynika ze zmian demograficznych i zmian w dochodach ludności.
Główny cel: zwiększenie zorientowania na rynek i konkurencyjności gospodarstw, zarówno w perspektywie krótkoterminowej, jak i długoterminowej, w tym większe ukierunkowanie na badania naukowe, technologię i cyfryzację Więcej informacji w publikacji EU CAP Network (w języku angielskim).

Poprawa pozycji rolników w łańcuchu wartości 
Rolnictwo charakteryzuje się stałym i niskim udziałem w wartości dodanej łańcucha wartości w związku z wysokimi kosztami nakładów, wahaniami w produkcji i włączeniem nowych usług.
Główny cel: poprawa pozycji rolników w łańcuchu wartości, przez wzmocnienie pozycji rolników za pomocą między innymi takich środków jak zacieśnienie współpracy między rolnikami, zwiększenie przejrzystości rynku i zapewnienie skutecznych mechanizmów zwalczania nieuczciwych praktyk handlowych. Więcej informacji w publikacji EU CAP Network (w języku angielskim).

Przyczynianie się do łagodzenia zmiany klimatu 
Rolnictwo w UE ma odegrać ważną rolę w realizacji zobowiązań porozumienia paryskiego i strategii UE dotyczących zrównoważonego rozwoju i biogospodarki — ma pomóc w ograniczeniu emisji gazów cieplarnianych.
Główny cel: przyczynianie się do łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej, w tym poprzez ograniczanie emisji gazów cieplarnianych i zwiększanie sekwestracji dwutlenku węgla, a także promowanie zrównoważonej energii. Więcej informacji w publikacji EU CAP Network (w języku angielskim).

Efektywne gospodarowanie zasobami naturalnymi 
Gleby rolne w UE zawierają ekwiwalent 51 mld ton dwutlenku węgla, czyli znacznie więcej niż gazy cieplarniane emitowane co rok do atmosfery przez kraje UE.
Główny cel: wspieranie zrównoważonego rozwoju i wydajnego gospodarowania zasobami naturalnymi, takimi jak woda, gleba i powietrze, w tym poprzez ograniczanie uzależnienia od środków chemicznych. Więcej informacji w publikacji EU CAP Network (w języku angielskim).

Zatrzymanie i odwrócenie procesu utraty różnorodności biologicznej
Działalność rolnicza zależy w dużym stopniu od różnorodności biologicznej, a równocześnie odgrywa ona ważną rolę w ochronie siedlisk i gatunków zależnych od gruntów rolnych.
Główny cel: przyczynianie się do powstrzymania i odwrócenia procesu utraty różnorodności biologicznej, wzmacnianie usług ekosystemowych oraz ochrona siedlisk i krajobrazu. Więcej informacji w publikacji EU CAP Network (w języku angielskim).

Zmiana pokoleniowa
W dobrze prosperującym sektorze rolnym niezbędni są wykwalifikowani i innowacyjni młodzi rolnicy, którzy zareagują na potrzeby społeczne – od wysokiej jakości żywności po środowiskowe dobra publiczne.
Główny cel: przyciąganie i wspieranie młodych rolników i nowych rolników oraz ułatwianie rozwoju zrównoważonej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich. Więcej informacji w publikacji EU CAP Network (w języku angielskim).

Zatrudnienie, wzrost gospodarczy i równość na obszarach wiejskich
WPR odgrywa ważną rolę w łagodzeniu niektórych problemów związanych z bezrobociem i ubóstwem na obszarach wiejskich. Niedawne badanie Banku Światowego wykazało jego pozytywną rolę w ograniczaniu ubóstwa.
Główny cel: promowanie zatrudnienia, wzrostu gospodarczego, równouprawnienia płci, w tym udziału kobiet w rolnictwie, włączenia społecznego i rozwoju lokalnego na obszarach wiejskich, a także biogospodarki o obiegu zamkniętym i zrównoważonego leśnictwa. Więcej informacji w publikacji EU CAP Network (w języku angielskim).

Reagowanie na potrzeby społeczne dotyczące żywności i zdrowia
Łączna sprzedaż weterynaryjnych leków przeciwdrobnoustrojowych w 25 krajach europejskich spadła w latach 2011–2018 o ponad 35 procent.
Główny cel: poprawa reagowania rolnictwa UE na potrzeby społeczne dotyczące żywności i zdrowia, w tym w zakresie żywności wysokiej jakości, bezpiecznej, bogatej w składniki odżywcze i produkowanej w zrównoważony sposób, oraz w zakresie zmniejszenia marnowania żywności, zwiększenia dobrostanu zwierząt i zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. Więcej informacji w publikacji EU CAP Network (w języku angielskim).

Promowanie transferu wiedzy i innowacyjności
Wsparcie na rzecz doradztwa, szkoleń, wymiany wiedzy i innowacji ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia inteligentnego i zrównoważonego rolnictwa, leśnictwa i rozwoju obszarów wiejskich.
Główny cel: modernizacja rolnictwa i obszarów wiejskich poprzez sprzyjanie rozwojowi wiedzy, innowacji i cyfryzacji oraz ich upowszechnianie, a także zachęcanie rolników do ich wykorzystywania – dzięki lepszemu dostępowi do badań, innowacji, wymiany wiedzy i odpowiednich szkoleń. Więcej informacji w publikacji EU CAP Network (w języku angielskim).

31 sierpnia 2022 roku, Komisja Europejska zatwierdziła przygotowany przez Polskę Plan strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej 2023-2027. PS WPR wspiera zrównoważony rozwój polskich gospodarstw, sektor przetwórstwa i poprawę warunków życia i pracy w małych miejscowościach wiejskich. WPR wspiera zrównoważone metody gospodarowania, przyjazne klimatowi i środowisku; chroniące wodę, glebę i powietrze oraz bioróżnorodność. Sprzyja produkcji i wykorzystaniu zrównoważonej energii. Wzmacnia różnorodność gospodarcza, w tym biogospodarkę. Poprawia dynamikę rozwoju, zwiększa aktywności zawodową i społeczną mieszkańców terenów wiejskich i osób wykluczonych. W trakcie realizacji planu uwzględniana jest horyzontalna zasada równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz równości szans kobiet i mężczyzn. Upowszechniane i wdrażane są rozwiązania naukowe i innowacyjne, w tym cyfrowe, usuwające bariery rozwojowe wsi i rolnictwa.

Dochodowe rolnictwo	Bezpieczna żywność – zdrowy konsument
Konkurencyjność Innowacyjność, automatyzacja, cyfryzacja, robotyzacja, przetwórstwo, jakość produktów, skracanie łańcucha dostaw, wzrost efektywności czynników produkcji w sposób zrównoważony. Wymiana pokoleniowa, dostęp do ziemi i kapitału. Wsparcie dochodów rolniczych Wsparcie bezpośrednie, wsparcie dla obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz rozwój działalności okołorolniczej. Kooperacja Współpraca między rolnikami, powiązania z innymi uczestnikami łańcucha żywnościowego. Zarządzanie ryzykiem Łagodzenie  skutków wystąpienia ryzyk produkcyjnych i rynkowych. Udoskonalenie i upowszechnienie instrumentów zarządzania ryzykiem w gospodarstwach rolnych.	Zrównoważone stosowanie antybiotyków, nawozów i środków ochrony roślin Promocja oraz wsparcie integrowanej ochrony roślin, podwyższonych standardów produkcji w zakresie stosowania środków ochrony roślin, antybiotyków, nawozów i dobrostanu zwierząt. Krajowe pasze Krajowe zasoby genetyczne roślin.  Technologie produkcji pasz i rozwój rynku.  Budowanie świadomości konsumentów  Promocja rolnictwa ekologicznego i innych systemów jakości żywności i informowanie o produktach (etykietowanie), o marnowaniu żywności oraz skracanie łańcucha dostaw.
Ochrona środowiska i klimatu	Aktywizacja społeczna i ekonomiczna
Reagowanie na zmiany klimatu  Poprawa dostępności wody (różne formy retencji, nawodnienia), zmniejszenie emisji GHG i amoniaku (w zakresie efektywności energetycznej, OZE, produkcji zwierzęcej, nawożenia, agrotechniki) oraz ograniczanie skutków zjawisk klimatycznych, katastrof.   Ochrona zasobów naturalnych Woda, gleba, powietrze i bioróżnorodność poprzez stosowanie korzystnych dla środowiska praktyk, inwestycji i wzmocnienie wiedzy. Budowanie świadomości rolników Racjonalne wykorzystanie zasobów, ochrona klimatu i bioróżnorodności.	Aktywizacja społeczna i ekonomiczna mieszkańców Pomoc w aktywizacji osób z grup defaworyzowanych, zmarginalizowanych, wykluczonych społecznie. Inteligentne wsie  Rozwój przedsiębiorczości Miejsca pracy, rozwój usług na rzecz rolnictwa. Rolnictwo społeczne (turystyka wiejska, zagrody edukacyjne, gospodarstwa opiekuńcze). Rozwój infrastruktury na obszarach wiejskich Indywidualne oczyszczalnie ścieków, system gospodarowania wodami opadowymi, retencja wód opadowych, zachowanie dziedzictwa kulturowego wsi.

Plan strategiczny WPR 2023-2027 i załączniki (strona MRiRW):
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/dokumenty-ps-wpr

Publikacje prezentacje i ekspertyzy do pobrania (strona MRiRW):
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/publikacje-prezentacje-ekspertyzy 

Wsparcie finansowe w ramach Wspólnej Polityki Rolnej UE na lata 2023-2027 będzie przyznawane na podstawie dokumentu Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS WPR).  Wsparcie wypłacane jest w ramach 81 interwencji określonych w PS WPR. Szczegółowe zasady przyznawania wsparcia są określone przez wytyczne Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które są dostępne na stronie MRiRW: wytyczne horyzontalne (dotyczące całego PS WPR) i wytyczne szczegółowe (dotyczące poszczególnych interwencji).

Poniżej przedstawiono skrótowy opis poszczególnych interwencji wraz z linkami do stron Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz samorządów województw, gdzie znają Państwo więcej informacji.

Interwencje w formie płatności bezpośrednich 

I 1 - Podstawowe wsparcie dochodów
Celem jest zmniejszenie różnicy między dochodami gospodarstw rolnych, a dochodami uzyskiwanymi z działalności w innych gałęziach gospodarki. Wsparcie może otrzymać rolnik aktywny zawodowo. Obszar gospodarstwa, w odniesieniu do którego wystąpiono z wnioskiem o płatności bezpośrednie, jest nie mniejszy niż 1 ha, albo w przypadku rolników posiadających mniej niż 1 ha, ale otrzymujących płatności do zwierząt, minimalna kwota płatności bezpośrednich wynosi co najmniej 200 euro. Działka rolna deklarowana do wsparcia (min. 0,1 ha) musi być położona na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami. Więcej informacji na stronach  ARiMR i MRiRW.

I 2. - Uzupełniające redystrybucyjne wsparcie dochodów
Wsparcie przyznawane jest jako uzupełnienie „Podstawowego wsparcia dochodów”. Stanowi dodatkowy instrument stabilizujący dochody rolników i uodparnia przed wahaniami rynkowymi cen środków produkcji oraz produktów rolnych. Wsparcie ma także na celu zmniejszanie różnic w dochodach między gospodarstwami mniejszymi, a gospodarstwami większymi i może je otrzymać rolnik aktywny zawodowo. Płatność redystrybucyjna jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów położonych na obszarze zatwierdzonym dla tego rolnika do płatności podstawowej jest nie większa niż 300 ha i przysługuje do powierzchni gruntów nie większej niż 30 ha w gospodarstwie. W przypadku spółdzielni, limit 30 ha będzie miał zastosowanie odrębnie dla każdego z członków spółdzielni, którzy wnieśli wkład gruntowy do spółdzielni. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 3. - Uzupełniające wsparcie dochodów dla młodych rolników
Płatność dla młodych rolników, przyznawana do powierzchni, na której prowadzona jest działalność rolnicza. Nie ma limitu dla powierzchni gospodarstwa. O płatność można ubiegać się maksymalnie przez 5 lat nie później niż do kampanii 2027 r. w ramach PS WPR 2023-2027. Rzeczywista wysokość stawek płatności bezpośrednich jest określana corocznie, po zakończeniu naboru wniosków, na podstawie danych zadeklarowanych przez rolników i zweryfikowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Więcej informacji na stronie ARiMR i MRiRW.

Ekoschematy - schematy na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt

Wsparcie może otrzymać rolnik aktywny zawodowo, który: spełnił minimalne wymagania; jest posiadaczem gospodarstwa rolnego położonego w granicach Rzeczypospolitej Polskiej i prowadzi działalność rolniczą; w przypadku ekoschematów związanych ze wsparciem do powierzchni gruntów - zadeklarował do wsparcia działkę, o minimalnej powierzchni 0,1 ha, położną na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami.

I 4.1 - Ekoschemat - Obszary z roślinami miododajnymi
Interwencja ma na celu zachęcenie rolników do stworzenia obszarów z roślinami miododajnymi, zapewniającymi długotrwałe i bezpieczne żerowiska dla pszczoły miodnej i dzikich owadów zapylających. Ekoschemat polega na wysiewie mieszanki co najmniej dwóch gatunków roślin miododajnych z określonej listy, a produkcja rolna (w tym wypas i koszenie) jest zabroniona do 31 sierpnia, a także zabronione jest stosowanie środków ochrony roślin. Wsparcie finansowe wynosi szacunkowo 269,21 euro na hektar. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 4.2 - Ekoschemat - Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi
Ekoschemat ma na celu poprawę praktyk rolniczych, które zwiększają składowanie węgla w glebie, magazynują CO2 z atmosfery w roślinach i zmniejszają jego emisję. Program obejmuje 8 praktyk: ekstensywne użytkowanie trwałych użytków zielonych z obsadą zwierząt, międzyplony ozime/wsiewki śródplonowe, opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia, zróżnicowana struktura upraw, wymieszanie obornika na gruntach ornych w ciągu 12 godzin od aplikacji, stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo na gruntach ornych i trwałych użytkach zielonych, uproszczone systemy uprawy, wymieszanie słomy z glebą. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

l 4.3 - Ekoschemat - Prowadzenie produkcji roślinnej w systemie Integrowanej Produkcji Roślin
Pomoc udzielana jest do prowadzenia w danym roku upraw zgodnie z metodykami integrowanej produkcji roślin pod nadzorem podmiotów certyfikujących. Aby otrzymać pomoc, gospodarstwo musi posiadać certyfikat krajowego systemu jakości - Integrowana Produkcja Roślin oraz zachować w danym roku kalendarzowym wszystkie posiadane trwałe użytki zielone. Płatność będzie przyznana do powierzchni upraw, z których pochodzą produkty roślinne opatrzone certyfikatem Integrowanej Produkcji Roślin oraz do powierzchni trwałych użytków zielonych. Szacowana stawka pomocy to 292,13 euro na hektar. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

l 4.4 - Ekoschemat - Biologiczna ochrona upraw
Celem jest ograniczenie stosowania chemicznych środków ochrony roślin. Polega na zastosowaniu zabiegu ochrony roślin wyłącznie z wykorzystaniem biologicznej ochrony roślin przy użyciu preparatów mikrobiologicznych zgodnie z etykietą danego środka. Szacowana stawka pomocy to: 89,89 euro/ha. Płatność roczna przyznawana będzie do powierzchni gruntów rolnych objętych ekoschematem. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 4.5 - Ekoschemat - Retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych
Celem interwencji jest poprawa gospodarki wodnej i redukcja emisji dwutlenku węgla do atmosfery poprzez wsparcie gospodarstw rolnych, które spełniają określone warunki. Wsparcie będzie dotyczyć gospodarstw realizujących zobowiązania w ramach wybranych pakietów przyrodniczych lub ekoschematu Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi lub interwencji związanych z ekstensywnym użytkowaniem łąk i pastwisk na obszarach Natura 2000 lub rolnictwem ekologicznym. Szacowana stawka wsparcia to 63,15 euro na hektar. Warunkiem otrzymania płatności jest zalanie lub podtopienie trwałych użytków zielonych w okresie od 1 maja do 30 września przez co najmniej 12 następujących po sobie dni. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 4.6 - Ekoschemat – Dobrostan zwierząt
Celem jest zachęcania rolników do promowania podwyższonych standardów dobrostanu zwierząt w gospodarstwach rolnych. Wymaga się od rolników realizacji zobowiązań w zakresie dobrostanu zwierząt, które wykraczają poza powszechnie obowiązujące normy wynikające z prawa i praktyk stosowanych powszechnie. Wymagania dotyczące dobrostanu zwierząt są określone w ekoschemacie, a ich spełnienie pozwala na uzyskanie wsparcia. System punktowy określa wartość płatności za realizację praktyk wpływających na poprawę dobrostanu zwierząt. Wyszczególnione są wymagania wspólne, ogólne dla wszystkich zwierząt w ekoschemacie oraz specyficzne dla poszczególnych grup zwierząt, takich jak np. lochy czy tuczniki, i obejmują m.in. zapewnienie zwierzętom zwiększonej powierzchni bytowej w pomieszczeniach.  Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

Wsparcie dochodów związane z wielkością produkcji 

I 5.1. - Wsparcie dochodów związane z produkcją do krów
Płatność związana jest z produkcją dla gospodarstw utrzymujących krowy, które ma na celu przeciwdziałanie spadkowi opłacalności produkcji rolniczej. Płatność jest przyznawana rolnikom aktywnym zawodowo, którzy spełniają minimalne wymagania, i dotyczy liczby krów kwalifikujących się do płatności w gospodarstwie, nie większej niż 20 sztuk. W zależności od województwa, w którym znajduje się gospodarstwo, minimalna liczba kwalifikujących się zwierząt jest różna. Do wsparcia kwalifikują się samice bydła domowego w wieku powyżej 24 miesięcy, spełniające wymagania w zakresie identyfikacji i rejestracji. Płatność wynosi około 96 euro rocznie na jedną sztukę zwierzęcia i może być zastąpiona innym zwierzęciem, spełniającym warunki kwalifikowalności. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 5.2. - Wsparcie dochodów związane z produkcją do młodego bydła
Wsparcie przyznawane jest w celu przeciwdziałanie spadkowi opłacalności produkcji rolnej w gospodarstwach utrzymujących bydło. Otrzymać je może rolnik aktywny zawodowo, spełniający wymagania minimalne. Płatność przyznawana jest do liczby zwierząt (samców i samic gatunku bydło domowe – Bos taurus w wieku do 24 miesięcy) kwalifikujących się do płatności w gospodarstwie, nie większej niż 20 sztuk. W przypadku województw, w których średnia wielkość gruntów rolnych jest wyższa od średniej krajowej, tj. dolnośląskiego, kujawsko-pomorskiego, lubuskiego, opolskiego, podlaskiego, pomorskiego, warmińsko-mazurskiego, wielkopolskiego i zachodniopomorskiego, do płatności kwalifikują się rolnicy, którzy posiadają co najmniej 3 szt. kwalifikujących się zwierząt. W pozostałych województwach do płatności kwalifikują się rolnicy, którzy posiadają co najmniej 1 szt. kwalifikujących się zwierząt. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 5.3. - Wsparcie dochodów związane z produkcją do owiec
Wsparcie przyznawane jest w celu przeciwdziałania spadkowi opłacalności produkcji rolnej w gospodarstwach utrzymujących owce, zapewnia stabilność dochodów rolników i poprawia konkurencyjność oraz przyczynia się do utrzymania produkcji w tym sektorze. Otrzymać je może rolnik aktywny zawodowo, spełniający wymagania minimalne, który posiada co najmniej 10 sztuk kwalifikujących się zwierząt. Wsparcie udzielane jest na Maciorki owcze (Ovis aries) w wieku co najmniej 12 miesięcy, które spełniają wymagania w zakresie identyfikacji i rejestracji. Wsparcie wypłacane jest do wszystkich kwalifikujących się zwierząt w gospodarstwie (brak limitu). Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 5.4. - Wsparcie dochodów związane z produkcją do kóz
Wsparcie przyznawane jest w celu przeciwdziałania spadkowi opłacalności produkcji rolnej w gospodarstwach utrzymujących kozy. Przyczynia się do zapewnienia stabilności dochodów rolników i poprawia konkurencyjność oraz przyczynia się do utrzymania produkcji w tym sektorze. Otrzymać je może rolnik aktywny zawodowo, spełniający wymagania minimalne, który posiada co najmniej 5 sztuk kwalifikujących się zwierząt. Wsparcie udzielane jest na Samice kozy domowej (Capra hircus) w wieku co najmniej 12 miesięcy, które spełniają wymagania w zakresie identyfikacji i rejestracji. Wsparcie wypłacane jest do wszystkich kwalifikujących się zwierząt w gospodarstwie (brak limitu). Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 5.5. - Wsparcie dochodów związane z produkcją do buraków cukrowych
Wsparcie dla rolników uprawiających buraki cukrowe, mogą otrzymać je tylko rolnicy aktywni zawodowo i posiadający kwalifikowany obszar uprawy. Szacunkowa wysokość stawki wsparcia wynosi około 301 euro/ha (średnia w latach 2023-2026). Płatność jest przyznawana do powierzchni uprawy buraków cukrowych, nie większej niż określona w umowie dostawy z podmiotem, który zobowiązuje się odebrać te buraki w umówionym terminie, zapłacić umówioną cenę i przeznaczyć je na produkcję cukru. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 5.6. - Wsparcie dochodów związane z produkcją do chmielu
W Polsce zostanie udzielona pomoc w wybranych powiatach trzech regionów: lubelskim, wielkopolskim i dolnośląskim. Wsparcie jest przeznaczone dla rolników aktywnie uprawiających chmiel oraz właścicieli obszarów kwalifikowanych. Wysokość stawki wynosi około 435 euro na hektar, a płatność przysługuje do powierzchni zajętej pod uprawę chmielu. Zgodne z zaleceniami agrotechnicznymi, minimalna obsada wynosi 1300 sztuk na hektar. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 5.7. - Wsparcie dochodów związane z produkcją do lnu
Wsparcie dla rolników aktywnych zawodowo uprawiających len oraz właścicieli obszarów kwalifikowanych. Wsparcie ma formę płatności w wysokości szacunkowej stawki około 101 euro na hektar, przy czym płatność przysługuje tylko do powierzchni zajętej pod uprawę lnu. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 5.8. - Wsparcie dochodów związane z produkcją do konopi włóknistych
Wsparcie jest przeznaczone dla rolników aktywnych zawodowo, którzy uprawiają konopie włókniste na obszarze kwalifikowanym, czyli takim, który spełnia określone wymagania jakościowe i środowiskowe. Przewidziana stawka wsparcia wynosi około 29 euro na hektar, a płatność jest uzależniona od powierzchni zajmowanej przez uprawę konopi. Uprawa musi być zgodna z przepisami prawa, w szczególności o przeciwdziałaniu narkomanii, a także zawierać tylko odmiany konopi z poziomem tetrahydrokannabinolu (THC) nieprzekraczającym maksymalnego poziomu, tj. 0,3% THC. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 5.9. - Wsparcie dochodów związane z produkcją do pomidorów
Rolnik aktywny zawodowo uprawiający pomidory oraz właściciel obszaru kwalifikowanego mogą otrzymać wsparcie w postaci płatności przyznawanej do powierzchni uprawy pomidorów. Szacunkowa wysokość stawki wynosi 550 euro/ha i jest to średnia z lat 2023-2026. Płatność jest przyznawana tylko do powierzchni uprawy pomidorów określonej w umowie, nie większej niż określona w niej ilość. Aby otrzymać wsparcie, konieczne jest zawarcie umowy na uprawę pomidorów, w której rolnik zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia określonej ilości pomidorów z określonej powierzchni gruntów, a podmiot przetwarzający zobowiązuje się odebrać te pomidory w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i je przetworzyć. Uprawa pomidorów musi być założona z rozsady z minimalną obsadą 20 000 szt./ha. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 5.10 - Wsparcie dochodów związane z produkcją do truskawek
Program bezpośredniego wsparcia dla rolników zajmujących się uprawą truskawek pomaga zapewnić stabilność dochodów i zwiększyć konkurencyjność, co z kolei przyczynia się do utrzymania produkcji truskawek. Wsparcie to jest przeznaczone dla aktywnych zawodowo rolników, którzy uprawiają truskawki na obszarze kwalifikowanym. Płatność szacowana jest na około 271 euro za hektar, na podstawie średniej z lat 2023-2026. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 5.11. - Wsparcie dochodów związane z produkcją do ziemniaków skrobiowych
Zapewnienie bezpośredniego wsparcia dla rolników zajmujących się uprawą ziemniaków skrobiowych ma na celu zwiększenie stabilności dochodów i konkurencyjności oraz utrzymanie produkcji tych warzyw. Wsparcie jest dostępne dla: aktywnych rolników, którzy uprawiają ziemniaki skrobiowe oraz właścicieli obszarów kwalifikowanych. Wsparcie finansowe jest przyznawane na podstawie umowy zawartej między rolnikiem a podmiotem, który zajmuje się produkcją skrobi lub wyrobów skrobiowych. W umowie określa się powierzchnię uprawy ziemniaków skrobiowych oraz ilość ziemniaków skrobiowych, którą rolnik ma dostarczyć podmiotowi w umówionym terminie. W ramach wsparcia, rolnik otrzymuje płatność za powierzchnię uprawy ziemniaków skrobiowych, której wysokość wynosi około 249 euro za hektar. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 5.12 - Wsparcie dochodów związane z produkcją do roślin pastewnych
Wsparcie dla rolników uprawiających rośliny pastewne w celu zapewnienia stabilności dochodów i konkurencyjności produkcji. Warunkiem uzyskania wsparcia jest bycie aktywnym rolnikiem uprawiającym rośliny pastewne z listy objętej wsparciem oraz posiadanie kwalifikowanego obszaru. Wsparcie wynosi około 103 euro na hektar i jest przyznawane do maksymalnie 75 ha na gospodarstwo lub dla każdego członka spółdzielni, który wnosi wkład gruntowy do spółdzielni. Wsparcie przysługuje na uprawę określonych roślin pastewnych, takich jak m.in. koniczyna, lucerna, seradela i wyka. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 5.13. - Wsparcie dochodów związane z produkcją do roślin strączkowych na ziarno
Wsparcie dla rolników zajmujących się uprawą roślin strączkowych na nasiona, co przyczynia się do stabilizacji dochodów rolników, poprawy konkurencyjności oraz utrzymania produkcji tych roślin na nasiona. Wsparcie to przysługuje rolnikom aktywnym zawodowo uprawiającym rośliny strączkowe na ziarno z listy roślin objętych wsparciem oraz właścicielom obszaru kwalifikowanego. Szacunkowa wysokość stawki wsparcia wynosi około 204 euro/ha (średnia z lat 2023-2026). Płatność przysługuje do powierzchni zajętej pod uprawę roślin strączkowych na nasiona, w tym bobiku, grochu siewnego (z wyjątkiem cukrowego i łuskowego), łubinu białego, wąskolistnego i żółtego oraz soi zwyczajnej. Wsparcie będzie przyznawane do uprawy najważniejszych roślin strączkowych, które mają znaczenie w produkcji pasz treściwych (śrut). Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

Sektor pszczelarski 

I 6.1 Wspieranie podnoszenia poziomu wiedzy pszczelarskiej
Celem wsparcia jest rozwój kapitału ludzkiego w ramach szkoleń dla producentów sektora pszczelarskiego. Wsparcie mogą otrzymać organizacje pszczelarskie działające w formie: związków pszczelarskich, stowarzyszeń pszczelarzy, zrzeszeń pszczelarzy, spółdzielni pszczelarskich, a także Jednostki Doradztwa Rolniczego.  W ramach wsparcia można otrzymać refundację do 100% określonych kosztów netto (bez VAT) szkoleń pszczelarzy i osób planujących założenie pasieki. Koszty podlegające refundacji to w szczególności: najem sal do celów szkolenia, materiały szkoleniowe, wynagrodzenie wykładowców, wyżywienie uczestników. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 6.2 Inwestycje, wspieranie modernizacji gospodarstw pasiecznych
Celem interwencji jest wsparcie producentów produktów pszczelich nakierowane na modernizację gospodarstw pasiecznych dla zwiększenia ich konkurencyjności oraz opłacalności na rynku. Wsparcie może otrzymać pszczelarz, producent produktów pszczelich. Może on ubiegać się o pomoc również za pośrednictwem organizacji pszczelarskiej działającej w formie: związków pszczelarskich, stowarzyszeń pszczelarzy, zrzeszeń pszczelarzy, spółdzielni pszczelarskich, grup producentów rolnych, a także w zakresie działalności pszczelarskiej. W ramach wsparcia można otrzymać refundację do 60% kosztów netto zakupu nowego sprzętu pszczelarskiego, maszyn i urządzeń wykorzystywanych na potrzeby gospodarki pasiecznej (min.: zakup: miodarek (maszyny do wirowania miodu), odstojników, ekrystalizatorów, stołów do odsklepiania plastrów, urządzeń do kremowania miodu, wózków ręcznych do transportu uli, wialni do pyłku).  Maksymalna wysokość pomocy przekazanej jednemu beneficjentowi w okresie roku pszczelarskiego nie może przekroczyć 100 zł w przeliczeniu na jeden posiadany pień pszczeli i nie może być wyższa niż 15 000 zł. Organizacje pszczelarskie mogą ubiegać się o refundację udokumentowanych kosztów bezpośrednio związanych z wykonaniem projektu (np. księgowości, prac biurowych, nabycia materiałów biurowych, korespondencji, telekomunikacji), do 4% kwoty wsparcia udzielonej pszczelarzom za ich pośrednictwem, jednak kwota ta nie może przekraczać 65 zł w przeliczeniu na pszczelarza. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 6.3 Wspieranie walki z warrozą produktami leczniczymi
Celem interwencji jest wsparcie producentów sektora pszczelarskiego nakierowane na walkę z warrozą w formie refundacji leków warrozobójczych. Wsparcie może otrzymać pszczelarz, producent produktów pszczelich prowadzący działalność nadzorowaną w zakresie utrzymywania pszczół, który może się ubiegać o pomoc za pośrednictwem organizacji pszczelarskiej działającej w formie: związków pszczelarskich; stowarzyszeń pszczelarzy; zrzeszeń pszczelarzy; spółdzielni pszczelarskich; grup producentów rolnych – w zakresie działalności pszczelarskiej.  W ramach wsparcia można otrzymać refundację max. 90% kosztów netto zakupu środków leczniczych warrozobójczych w ilości zgodnej z zaleceniem lekarza weterynarii poniesionych w trakcie danego roku pszczelarskiego.  W przypadku pasiek, których właściciele posiadają certyfikat produkcji metodami ekologicznymi, pomoc przyznawana jest również w celu nabycia produktów leczniczych do walki z warrozą, zawierających substancje czynne wymienione w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007. Organizacje pszczelarskie mogą ubiegać się o refundację udokumentowanych kosztów bezpośrednio związanych z wykonaniem projektu (np. księgowości, prac biurowych, nabycia materiałów biurowych, korespondencji, telekomunikacji), do 4% kwoty wsparcia udzielonej pszczelarzom za ich pośrednictwem, jednak kwota ta nie może przekraczać 30 zł w przeliczeniu na pszczelarza. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 6.4 Ułatwienie prowadzenia gospodarki wędrownej
Celem interwencji jest wsparcie prowadzenia gospodarki wędrownej umożliwiającej przemieszczanie pni pszczelich na pożytki. Pomoc może otrzymać pszczelarz, producent produktów pszczelich.  W ramach wsparcia można otrzymać refundację do 60% kosztów netto zakupu:  przyczep (lawet), nowych maszyn i urządzeń służących do prowadzenia gospodarki wędrownej, urządzeń dźwigowych do załadunku i rozładunku uli, wag pasiecznych, elektryzatorów (pastuchów elektrycznych), lokalizatorów GPS uli, mini ładowarek oraz innych wózków samojezdnych umożliwiających załadunek i rozładunek uli. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 6.5 Pomoc na odbudowę i poprawę wartości użytkowej pszczół
Celem wsparcia jest poprawa wydajności i efektywności pasieki po zimowych osypach, pszczołami pochodzącymi z pasiek hodowlanych. Pomoc może otrzymać pszczelarz, producent produktów pszczelich prowadzący działalność nadzorowaną w zakresie utrzymywania pszczół, który może się ubiegać o pomoc za pośrednictwem organizacji pszczelarskiej działającej w formie: związków pszczelarskich, stowarzyszeń pszczelarzy, zrzeszeń pszczelarzy, spółdzielni pszczelarskich, grup producentów rolnych – w zakresie działalności pszczelarskiej.  W ramach wsparcia można otrzymać refundację do 70% kosztów netto zakupu pszczół. Organizacje pszczelarskie mogą ubiegać się o refundację udokumentowanych kosztów bezpośrednio związanych z wykonaniem projektu (np. księgowości, prac biurowych, nabycia materiałów biurowych, korespondencji, telekomunikacji), do 4% kwoty wsparcia udzielonej pszczelarzom za ich pośrednictwem, jednak kwota ta nie może przekraczać 30 zł w przeliczeniu na pszczelarza. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 6.6 Wsparcie naukowo-badawcze
Celem interwencji jest wsparcie jednostek badawczo-naukowego zajmującego się tematyką pszczelarską w zakresie tematycznych kierunków prac badawczych, pozytywnie przyczyniających się do rozwoju sektora pszczelarskiego. Pomoc mogą otrzymać jednostki naukowo-badawcze zajmujące się tematyką pszczelarską.  W ramach wsparcia można otrzymać refundację do 100% kosztów związanych z obsługą i realizacją projektu, np.: wynagrodzenie personelu zaangażowanego w realizację projektu, koszty delegacji, diet, zakup odczynników i niezbędnego sprzętu laboratoryjnego, zakup usług niezbędnych do zrealizowania projektu. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 6.7. Wspieranie badania jakości handlowej miodu oraz identyfikacja miodów odmianowych
Celem interwencji jest wsparcie w zakresie badania jakości produktów pszczelarskich. Pomoc może otrzymać pszczelarz, producent produktów pszczelich.  W ramach wsparcia można otrzymać refundację do 90% kosztów netto: zakupu analiz fizyko-chemicznych, analizy pyłkowej miodu, inwestycji w zasoby materialne i niematerialne, badań, eksperymentalnych i innowacyjnych metod produkcji oraz innych działań. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

Interwencje w sektorze owoców i warzyw 

I.7.1. - Poprawa infrastruktury służącej do planowania i organizacji produkcji, dostosowania produkcji do popytu w odniesieniu do jakości i ilości, optymalizacji kosztów produkcji i zwrotu z inwestycji oraz stabilizacji cen producentów owoców i warzyw
Celem interwencji jest poprawa wyposażenia technicznego organizacji producentów owoców i warzyw lub zrzeszenia organizacji producentów owoców i warzyw wykorzystywanego do planowania i organizacji produkcji, w tym do utrzymania jakości produktu w procesie produkcji, dostosowywania tej produkcji do popytu, optymalizacji kosztów produkcji oraz stabilizacji cen producentów owoców i warzyw.

W ramach interwencji wspierane będą inwestycje w aktywa materialne i niematerialne dotyczące:

1. wymiany lub powiększenia upraw trwałych, z wyłączeniem szkółek i zagajników;
2. kontroli warunków klimatycznych, fitopatologicznych oraz entomologicznych w produkcji owoców i warzyw;
3. systemów przekazywania informacji w zakresie planowania i organizacji produkcji owoców i warzyw;
4. systemów teleinformatycznych wspierających stosowanie nowoczesnych metod kontroli jakości na etapie produkcji owoców i warzyw;
5. ochrony drzew i krzewów owocowych oraz upraw warzywnych przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi (grad, nadmierny deszcz, przymrozki (z wyłączeniem instalacji zasilanych wodą), wiatr) lub zwierzyną łowną i ptakami;
6. zbioru oraz gromadzenia i transportu owoców i warzyw po zbiorze;
7. wdrażania krajowych i unijnych systemów jakości;
8. wdrażania systemów identyfikowalności i systemów certyfikacji oraz zarządzania jakością, w tym monitoringu jakości produktów oferowanych odbiorcom.

Wsparcie mogą otrzymać organizacje producentów i zrzeszenia organizacji producentów owoców i warzyw. Pomoc ma formę refundacji części kosztów kwalifikowanych inwestycji. Więcej informacji na stronach MRiRW.

I.7.2. – Poprawa wyposażenia technicznego wykorzystywanego do koncentracji dostaw i umieszczania produktów na rynku owoców i warzyw
Celem interwencji jest poprawa infrastruktury wykorzystywanej do koncentrowania dostaw pochodzących od członków organizacji producentów i zrzeszeń organizacji producentów owoców i warzyw oraz umieszczania produktów na rynku. Wsparcie mogą otrzymać organizacje producentów i zrzeszenia organizacji producentów owoców i warzyw. Pomoc ma formę refundacji części kosztów kwalifikowanych inwestycji. Więcej informacji na stronach MRiRW.

I.7.3. - Działania informacyjne, promocyjne i marketingowe w odniesieniu do produktów, marek i znaków towarowych organizacji producentów owoców i warzyw
Celem interwencji jest zwiększenie rozpoznawalności marki lub znaku towarowego organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów owoców i warzyw, promocji produktów oferowanych przez organizację producentów lub zrzeszenia organizacji producentów owoców i warzyw jak też promocji znaków jakości. Wsparcie mogą otrzymać organizacje producentów i zrzeszenia organizacji producentów owoców i warzyw.

W ramach interwencji wspierane będą:

1. działania polegające na:
   • rejestracji znaków towarowych;
   • przeprowadzaniu badań marketingowych dotyczących marki lub znaku towarowego organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów;
   • przeprowadzaniu badań marketingowych w zakresie promocji ogólnej produktów i promocji znaków jakości, działania informacyjne, promocyjne i marketingowe realizowane w odniesieniu do produktów, marek i znaków towarowych organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów owoców i warzyw;
2. działania ukierunkowane w szczególności na upowszechnianie wiedzy wśród konsumentów o znaczeniu zdrowego odżywiania się poprzez promowanie zwiększenia spożycia owoców i warzyw.

Więcej informacji na stronach MRiRW.

I.7.4. - Wycofanie z rynku owoców i warzyw
Celem interwencji jest skuteczne zarządzanie ryzykiem na rynku w latach wystąpienia kryzysu.
Wsparcie mogą otrzymać organizacje producentów i zrzeszenia organizacji producentów owoców i warzyw. Pomoc ma formę refundacji części kosztów kwalifikowanych. Więcej informacji na stronach MRiRW.

I.7.5. - Działania na rzecz ochrony środowiska oraz łagodzenia zmian klimatu
Celem interwencji jest włączenie sektora owoców i warzyw w działania na rzecz ochrony środowiska naturalnego oraz w działania na rzecz łagodzenia zmian klimatycznych.
Wsparcie mogą otrzymać organizacje producentów i zrzeszenia organizacji producentów owoców i warzyw. Pomoc ma formę refundacji części kosztów kwalifikowanych inwestycji. Więcej informacji na stronach MRiRW.

I.7.6. Badania i rozwój
Celem interwencji jest włączenie organizacji producentów owoców i warzyw do realizacji innowacyjnych operacji:

• promujących zrównoważone metody produkcji,
• odpowiadających na zapotrzebowanie rynkowe,
• zmierzających do optymalizacji produkcji oraz poprawy konkurencyjności,
• ukierunkowanych na badania naukowe, technologię i cyfryzację.

Wsparcie mogą otrzymać organizacje producentów i zrzeszenia organizacji producentów owoców i warzyw. Pomoc ma formę refundacji części kosztów kwalifikowanych inwestycji. Więcej informacji na stronach MRiRW.

Zobowiązania związane ze środowiskiem, klimatem i inne zobowiązania w dziedzinie zarządzania 

I 8.1. - Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków na obszarach Natura 2000
Celem interwencji jest utrzymanie, zapobieganie pogarszaniu się lub przywrócenie właściwego stanu ochrony na obszarach Natura 2000:

• cennych siedlisk przyrodniczych (tj. zmiennowilgotnych łąk trzęślicowych, zalewowych łąk selernicowych i słonorośli, muraw, półnaturalnych łąk wilgotnych i świeżych oraz torfowisk);
• siedlisk lęgowych ptaków (tj. rycyka, kszyka, krwawodzioba, czajki, dubelta, kulika wielkiego, wodniczki oraz derkacza). Występowanie ww. siedlisk jest uzależnione od prowadzenia działalności rolniczej przez okres 5 lat.

W ramach tej interwencji beneficjenci zobowiązują się do realizacji wymogów związanych z ekstensywnym rolniczym użytkowaniem gruntu, obejmujących w szczególności:

• stosowanie odpowiedniej liczby pokosów,
• ekstensywny wypas zwierząt,
• dostosowanie terminów koszenia/wypasu do potrzeb ochrony przyrody.

Zakres wymogów różni się w zależności od przedmiotu ochrony – dostosowany jest do preferencji zagrożonych gatunków oraz charakteru siedlisk przyrodniczych. Pomoc może otrzymać beneficjent, który posiada użytki rolne lub obszary przyrodnicze (tj. obszary niebędące użytkami rolnymi, na których występują określone typy cennych siedlisk) o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha.

Wsparcie otrzymywane jest w ramach płatności rocznej w formie zryczałtowanej - według stawki wyliczonej na podstawie utraconych dochodów i dodatkowych kosztów, przyznawana do powierzchni gruntu objętego zobowiązaniem. Więcej na stronach ARiMR i MRiRW.

I 8.2. - Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków poza obszarami Natura 2000 
Celem interwencji jest utrzymanie, zapobieganie pogarszaniu się lub przywrócenie właściwego stanu ochrony poza obszarami Natura 2000:

• cennych siedlisk przyrodniczych (tj. zmiennowilgotnych łąk trzęślicowych, zalewowych łąk selernicowych i słonorośli, muraw, półnaturalnych łąk wilgotnych i świeżych oraz torfowisk);
• siedlisk lęgowych ptaków (tj. rycyka, kszyka, krwawodzioba, czajki, dubelta, kulika wielkiego, wodniczki oraz derkacza).

Występowanie ww. siedlisk jest uzależnione od prowadzenia działalności rolniczej przez okres 5 lat.

W ramach tej interwencji beneficjenci zobowiązują się do realizacji wymogów związanych z ekstensywnym rolniczym użytkowaniem gruntu, obejmujących w szczególności:

• stosowanie odpowiedniej liczby pokosów,
• ekstensywny wypas zwierząt,
• dostosowanie terminów koszenia/wypasu do potrzeb ochrony przyrody.

Zakres wymogów różni się w zależności od przedmiotu ochrony – dostosowany jest do preferencji zagrożonych gatunków oraz charakteru siedlisk przyrodniczych. Pomoc może otrzymać beneficjent, który posiada użytki rolne lub obszary przyrodnicze o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha. Wsparcie otrzymywane jest w ramach płatności rocznej w formie zryczałtowanej według stawki wyliczonej na podstawie utraconych dochodów i dodatkowych kosztów, przyznawana do powierzchni gruntu objętego zobowiązaniem. Beneficjentowi realizującemu zobowiązanie na obszarach niebędących użytkami rolnymi przysługiwać będzie dodatkowa płatność (płatność oparta na rezultacie – “result-based”) w przypadku zalania lub podtopienia gruntu w wysokości 280 zł/ha.

W przypadku spółdzielni, zaproponowane limity będą miały zastosowanie odrębnie dla każdego z członków spółdzielni, którzy wnieśli wkład gruntowy do spółdzielni. Obszarem kwalifikowanym do wsparcia jest grunt (użytek rolny - trwały użytek zielony lub obszar niebędący użytkiem rolnym), na którym występuje cenne siedlisko lub gatunek uprawniony do wsparcia w ramach interwencji. Pomoc przysługuje do powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 8.3. - Ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk na obszarach Natura 2000
Celem interwencji jest ekstensywne użytkowanie rolnicze na trwałych użytkach zielonych położonych na obszarach Natura 2000, aby zapobiec zanikaniu łąk i pastwisk, bądź przeciwdziałać intensyfikacji rolnictwa, a tym samym zapewnić dogodne warunki bytowania dla wielu cennych siedlisk i gatunków, których występowanie jest uzależnione od prowadzenia działalności rolniczej.

W ramach tej interwencji beneficjenci zobowiązują się do realizacji wymogów związanych z ekstensywnym rolniczym użytkowaniem gruntu, obejmujących w szczególności: stosowanie odpowiedniej liczby pokosów, ekstensywny wypas zwierząt, dostosowanie terminów koszenia/ wypasu do potrzeb ochrony przyrody przez okres 5 lat. Pomoc udzielana jest beneficjentowi, który posiada gospodarstwo rolne o powierzchni użytków rolnych (trwały użytek zielony) nie mniejszej niż 1 ha. Pomoc przysługuje do działek rolnych o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha.

Wsparcie otrzymywane jest w ramach płatności rocznej w formie zryczałtowanej - według stawki wyliczonej na podstawie utraconych dochodów i dodatkowych kosztów, przyznawana do powierzchni gruntu objętego zobowiązaniem (836 zł/ha). Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 8.4. - Zachowanie sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych
Interwencja polega na ochronie dawnych odmian drzew owocowych, nieprzydatnych do uprawy towarowej, lecz stanowiących cenne dziedzictwo i zasób genetyczny. Wsparcie dotyczy istniejących starych sadów, co najmniej 15 lat po nasadzeniu, w których liczba drzew owocowych odmian tradycyjnych jabłoni, gruszy, czereśni, wiśni lub śliw wynosi co najmniej 12.

W ramach tej interwencji beneficjenci zobowiązują się do realizacji w okresie 5 lat określonych wymogów obejmujących w szczególności: utrzymanie wielogatunkowych lub wieloodmianowych sadów złożonych z drzew owocowych; odmian tradycyjnych jabłoni, gruszy, czereśni, wiśni lub śliw (nie mniej niż 4 odmiany lub gatunki); odpowiednie użytkowanie i pielęgnację tych sadów; ograniczenie stosowania środków ochrony roślin.

Wsparcie może otrzymać beneficjent, który posiada gospodarstwo rolne położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o powierzchni użytków rolnych nie mniejszej niż 1 ha. Wsparcie otrzymywane jest w ramach płatności rocznej w formie zryczałtowanej - według stawki wyliczonej na podstawie utraconych dochodów i dodatkowo poniesionych kosztów wynikających z realizacji tego zobowiązania (2117 zł/ha).

Do płatności kwalifikują się działki rolne nie mniejsze niż 0,1 ha. Pomoc przyznawana jest do wieloodmianowych lub wielogatunkowych sadów złożonych z drzew owocowych odmian tradycyjnych; lista odmian i szczegółowe parametry sadów uprawnionych do wsparcia określone będą w przepisach krajowych. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 8.5. - Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie
Interwencja polega na zachowaniu tradycyjnych i rzadkich w uprawach gatunków roślin rolniczych, warzywnych i zielarskich, a także dawnych odmian oraz miejscowych populacji i ekotypów uprawianych na terenie Polski, w celu zwiększenia bioróżnorodności na terenach wiejskich.

W ramach interwencji promowane są działania dotyczące: uprawy rzadkich gatunków lub odmian roślin (wariant 1), wytwarzania materiału siewnego rzadkich gatunków lub odmian roślin (wariant 2).

Wsparciem będą objęte: uprawa (wariant 1) lub wytwarzanie materiału siewnego roślin (wariant 2) zagrożonych erozją genetyczną:

• odmian regionalnych lub amatorskich zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze;
• odmian marginalnych gatunków roślin rolniczych zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze lub Wspólnym katalogu odmian roślin rolniczych, których powierzchnia plantacji nasiennych w Polsce w trzech latach poprzedzających rok podjęcia zobowiązania nie przekracza 50 ha, określonych w przepisach krajowych;
• obecnie rzadko uprawianych roślin rolniczych i warzywnych, określonych w przepisach krajowych, oraz roślin zielarskich, które są rzadko uprawiane w Polsce lub występują w siedliskach naturalnych, dla których istnieje potrzeba wprowadzenia do uprawy celem zmniejszenia presji na naturalne zbiorowiska roślinne, określonych w przepisach krajowych (wariant 1).

Powierzchnia uprawy danego gatunku lub odmiany w ramach wariantów 1 i 2 nie może być łącznie większa niż 5 ha. Zobowiązanie w ramach interwencji podejmowane jest na 5 lat.  Pomoc może otrzymać beneficjent, który posiada gospodarstwo rolne położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej o powierzchni użytków rolnych nie mniejszej niż 1 ha.

Wsparcie otrzymywane jest w ramach płatności rocznej w formie zryczałtowanej - według stawki wyliczonej na podstawie utraconych dochodów i dodatkowo poniesionych kosztów wynikających z realizacji tego zobowiązania. (Wariant 1 - 1411 zł/ha; Wariant 2- 1619 zł/ha). Do płatności kwalifikują się działki rolne nie mniejsze niż 0,1 ha. Wiecej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 8.6. - Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie 
Celem interwencji jest zachowanie i gospodarcze wykorzystanie zasobów genetycznych zwierząt, hodowla zwierząt gospodarskich ras zachowawczych: krów, koni, owiec, świń i kóz. Zobowiązania podejmowane są na okres 5 lat.

Pomoc może otrzymać beneficjent, który posiada gospodarstwo rolne oraz zwierzęta: krowy, konie, owce, świnie lub kozy, wpisane do odpowiedniej księgi hodowlanej, objęte programem ochrony zasobów genetycznych i realizuje wymogi tego programu.

Wsparcie otrzymywane jest w ramach płatności rocznej w formie zryczałtowanej według stawki wyliczonej na podstawie utraconych dochodów i dodatkowo poniesionych kosztów wynikających z realizacji tego zobowiązania. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 8.7. - Bioróżnorodność na gruntach ornych
Celem interwencji jest wzbogacenie bioróżnorodności i krajobrazu wiejskiego oraz zapewnienie miejsca bytowania oraz bazy pokarmowej dla organizmów pożytecznych, w tym owadów zapylających i ptaków krajobrazu rolniczego.

 Interwencja polega na zakładaniu na gruntach ornych i utrzymaniu:

• śródpolnych, wieloletnich pasów kwietnych, stanowiących jednocześnie korytarze ekologiczne i ostoje dla wielu gatunków zwierząt (wariant 1);
• ogródków bioróżnorodności w celu zwiększania bioróżnorodności na terenach wiejskich (wariant 2).

Zobowiązanie w ramach interwencji podejmowane jest na 5 lat. Pomoc może otrzymać beneficjent, który posiada gospodarstwo rolne położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o powierzchni użytków rolnych nie mniejszej niż 1 ha. Wsparcie otrzymywane jest w ramach płatności rocznej w formie zryczałtowanej - według stawki wyliczonej na podstawie utraconych dochodów i dodatkowych kosztów, przyznawana do powierzchni gruntu objętego zobowiązaniem (Wariant 1. Wieloletnie pasy kwietne – 3 501 zł/ha. Wariant 2. Ogródki bioróżnorodności – 2 342 zł/ha).

 W interwencji w ramach wariantu 1. Wieloletnie pasy kwietne mogą uczestniczyć gospodarstwa o określonym procentowym udziale powierzchni gruntów ornych w powierzchni wszystkich użytków rolnych w gospodarstwie. Do płatności kwalifikują się działki rolne o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 8.8 - Premie z tytułu zalesień i zadrzewień oraz systemów rolno-leśnych
Pomoc jest przyznawana na utrzymanie i pielęgnację zalesień, zadrzewień i systemów rolno-leśnych, założonych w ramach Planu Strategicznego WPR lub zadrzewień utworzonych w 2022 r. w ramach PROW na 2014-2020. Pomoc mogą otrzymać właściciele gruntów, którzy realizują zobowiązania, dotyczące utrzymania i pielęgnacji zalesień, zadrzewień śródpolnych lub systemów rolno-leśnych.

W ramach interwencji można otrzymać następującą pomoc w formie ryczałtu:

• 5-letnią premię pielęgnacyjną do zalesionych gruntów rolnych oraz gruntów zalesionych w wyniku sukcesji naturalnej, w wysokości od ok. 900 do 1 500 zł/ha rocznie - stawki zróżnicowane zostały w zależności od nachylenia terenu oraz wykorzystania sukcesji naturalnej; 
• 5-letnią premię do zadrzewionych gruntów, w wysokości 2 494 zł/ha rocznie; – 5 letnią premię do gruntów objętych systemami rolno-leśnymi, w wysokości 300 zł/ha rocznie;
• premię zalesieniową – wypłacaną przez 5 lat do gruntów zalesionych w wyniku sukcesji naturalnej oraz przez 12 lat dla zalesionych gruntów rolnych, w wysokości 1 438 zł/ha rocznie.

Więcej informacji na stronie MRiRW.

I.8.9.1. - Zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne wdrażane w ramach Działania rolnośrodowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020. Pakiet 4.Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000
Celem interwencji jest poprawa warunków bytowania zagrożonych gatunków ptaków, których siedliska lęgowe są związane z trwałymi użytkami zielonymi, poprzez dostosowanie użytkowania do wymogów gatunków ptaków gniazdujących na łąkach i pastwiskach oraz ekstensyfikację gospodarowania, utrzymanie bądź przywrócenie właściwego stanu lub zapobieganie pogarszaniu się stanu cennych siedlisk przyrodniczych określonych według typów siedlisk klasyfikacji Dyrektywy siedliskowej, chronionych w ramach sieci Natura 2000 oraz innych cennych przyrodniczo siedlisk występujących na łąkach i pastwiskach, poprzez stosowanie tradycyjnych i ekstensywnych sposobów użytkowania poszczególnych siedlisk.

Pakiet ukierunkowany jest na ekstensyfikację gospodarowania, stosowanie odpowiednich ilości i terminów wykonywanych pokosów lub intensywności wypasu na cennych siedliskach przyrodniczych lub siedliskach zagrożonych gatunków ptaków, znajdujących się na obszarach Natura 2000, co wpływa pozytywnie na różnorodność biologiczną.

Zakres wymogów różni się w zależności od przedmiotu ochrony – dostosowany jest do preferencji zagrożonych gatunków oraz charakteru siedlisk przyrodniczych.

We wszystkich wariantach beneficjent jest zobowiązany do realizacji wymogów dotyczących ekstensywnego użytkowania rolniczego, odbiegających od standardowej/zwykłej praktyki rolniczej, co powoduje ponoszenie dodatkowych kosztów i utratę dochodów.

Interwencja wdrażana jest poprzez szereg wariantów dedykowanych odpowiednim siedliskom lub gatunkom: 1. Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe 2. Zalewowe łąki selernicowe i słonorośla 3. Murawy 4. Półnaturalne łąki wilgotne 5. Półnaturalne łąki świeże 6. Torfowiska 7. Ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków (OSO) 8. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba, czajki 9. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: wodniczki 10. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: dubelta lub kulika wielkiego 11. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza.

Pomoc przyznawana jest w formie płatności rocznej w formie zryczałtowanej - według stawki wyliczonej na podstawie utraconych. Więcej informacji na stronach MRiRW.

I.8.9.2. - Zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne wdrażane w ramach Działania rolnośrodowiskowo-klimatycznego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (PROW 2014-2020). Pakiet 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000
Celem jest utrzymanie bądź przywrócenie właściwego stanu lub zapobiegania pogarszaniu się stanu cennych siedlisk przyrodniczych, określonych według typów siedlisk klasyfikacji Dyrektywy siedliskowej oraz innych cennych przyrodniczo siedlisk występujących na łąkach i pastwiskach poza obszarami Natura 2000, poprzez stosowanie tradycyjnych i ekstensywnych sposobów użytkowania poszczególnych siedlisk.

Pakiet ukierunkowany jest na ekstensyfikację gospodarowania, stosowanie odpowiednich ilości i terminów wykonywanych pokosów lub intensywności wypasu na cennych siedliskach przyrodniczych, znajdujących się poza obszarami Natura 2000, co wpływa pozytywnie na różnorodność biologiczną.

Zakres wymogów różni się w zależności od przedmiotu ochrony – dostosowany jest do charakteru siedlisk przyrodniczych. We wszystkich wariantach beneficjent jest zobowiązany do realizacji wymogów dotyczących ekstensywnego użytkowania rolniczego, odbiegających od standardowej/zwykłej praktyki rolniczej, co powoduje ponoszenie dodatkowych kosztów i utratę dochodów.

Interwencja wdrażana jest poprzez szereg wariantów dedykowanych odpowiednim siedliskom:

1. Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe
2. Zalewowe łąki selernicowe i słonorośla
3. Murawy
4. Półnaturalne łąki wilgotne
5. Półnaturalne łąki świeże 6. Torfowiska.

Pomoc przyznawana jest w formie płatności rocznej w formie zryczałtowanej - według stawki wyliczonej na podstawie utraconych dochodów i dodatkowych kosztów, przyznawana do powierzchni gruntu objętego zobowiązaniem. Więcej informacji na stronach MRiRW.

I.8.9.3. - Zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne wdrażane w ramach Działania rolnośrodowiskowo-klimatycznego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (PROW 2014-2020). Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone
Celem interwencji jest promowanie zrównoważonego systemu gospodarowania i zapobieganie ubytkowi substancji organicznej w glebie. Wsparcie promuje racjonalne wykorzystywanie zasobów przyrody, ograniczenie negatywnego wpływu rolnictwa na środowisko, w tym poprzez optymalizację stosowania nawozów, przeciwdziałanie ubytkowi zawartości substancji organicznej w glebie.

Beneficjent zobowiązany jest do dwukrotnego przeprowadzenia analizy gleby, wykonania corocznie planu nawozowego, dywersyfikacji upraw (min. 4 w każdym roku), odpowiedniego płodozmianu, przynajmniej dwukrotnego zastosowania na każdej działce w okresie trwania zobowiązania jednej z trzech praktyk zwiększających zawartość substancji organicznej w glebie: międzyplonu, przyorania słomy lub przyorania obornika, jednak przynajmniej raz powinien to być międzyplon. Praktyki te stanowić będą podstawę planowania środowiskowego w prawidłowej gospodarce rolnej.

Pomoc przyznawana jest w formie płatności rocznej w formie zryczałtowanej - według stawki wyliczonej na podstawie utraconych dochodów i dodatkowych kosztów, przyznawana do powierzchni gruntu objętego zobowiązaniem. Więcej informacji na stronach MRiRW.

I 8.10. - Zobowiązania zalesieniowe z PROW 2004-2006, PROW 2007-2013, PROW 2014-2020
Pomoc jest przyznawana z tytułu realizacji zobowiązań podjętych w ramach:

• PROW 2004-2006 dotyczących utrzymania zalesienia przez co najmniej 20 lat od pierwszej wypłaty środków;
• PROW 2007-2013 dotyczących utrzymania zalesienia przez co najmniej 15 lat od pierwszej wypłaty środków;
• PROW 2014-2020 dotyczących utrzymania zalesienia przez co najmniej 12 lat od pierwszej wypłaty środków oraz jego pielęgnacji przez 5 lat zgodnie z wymogami planu zalesienia.

Zgodnie z warunkami określonymi w ramach PROW 2004-2006, 2007-2013 i 2014-2020 premie pielęgnacyjne i zalesieniowe przysługują beneficjentom kontynuującym podjęte zobowiązania zalesieniowe.

W ramach interwencji można otrzymać:

• premię zalesieniową (beneficjenci PROW 2004-2006, 2007-2013 i 2014-2020) do zalesionych gruntów, która rekompensuje utracony dochód z działalności rolniczej;
• premię pielęgnacyjną (beneficjenci PROW 2014-2020), która rekompensuje poniesione dodatkowe koszty prac pielęgnacyjnych w nowo założonych uprawach leśnych oraz na gruntach zalesionych w wyniku sukcesji naturalnej

I 8.11. - Rolnictwo ekologiczne
Celem interwencji jest wspieranie dobrowolnych zobowiązań rolników, którzy podejmują się utrzymać lub przejść na praktyki i metody rolnictwa ekologicznego określone w prawodawstwie unijnym i krajowym.

Wsparciem w ramach interwencji objęte są powierzchnie w ramach następujących grup upraw: rolnicze, warzywne, zielarskie, sadownicze podstawowe, jagodowe, sadownicze ekstensywne, paszowe oraz TUZ, prowadzone zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego.

Małe gospodarstwa z uprawami ekologicznymi o powierzchni UR nie większej niż 10 ha mogą otrzymać wsparcie w ramach interwencji na uproszczonych zasadach - płatność do hektara w jednakowej wysokości niezależnie od grupy upraw.  W ramach interwencji rolnicy mogą również otrzymać do każdego hektara zgłoszonego do płatności ekologicznych dodatkową premię za prowadzenie zrównoważonej produkcji roślinno-zwierzęcej. Wsparcie mogą uzyskać rolnicy objęci nadzorem jednostki certyfikującej w ramach systemu kontroli i certyfikacji w rolnictwie ekologicznym.

W ramach interwencji można otrzymać płatności ekologiczne, które są przyznawane do powierzchni (ha) upraw prowadzonych metodami ekologicznymi (tj. upraw w okresie konwersji lub upraw już ekologicznych).

Ograniczenia naturalne lub inne ograniczenia specyficzne dla obszaru 

I 9. - Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW)
Realizacja interwencji ma zrekompensować rolnikom wszystkie lub część dodatkowych kosztów oraz utraconych dochodów związanych z ograniczeniami dla produkcji rolnej na wyznaczonych obszarach górskich i innych obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (obszarach ONW), ułatwiając rolnikom kontynuowanie rolniczego użytkowania ziemi.

Wsparcie udzielane w ramach interwencji umożliwi zachowanie walorów krajobrazowych obszarów wiejskich oraz utrzymanie i promowanie zrównoważonych systemów działalności rolniczej na tych terenach.

Pomoc może otrzymać rolnik aktywny zawodowo, prowadzący działalność rolniczą na wyznaczonych obszarach ONW.

Warunki dostępu:

• beneficjent jest posiadaczem gospodarstwa rolnego położonego w granicach Rzeczypospolitej Polskiej i prowadzi działalność rolniczą na obszarach ONW;
• działki rolne, których dotyczy pomoc, są użytkowane jako użytki rolne;
• powierzchnia użytków rolnych należących do danego gospodarstwa rolnego, położonych w granicach ONW i wykorzystywanych do produkcji rolniczej, wynosi co najmniej 1 ha.

W ramach interwencji można otrzymać płatność ryczałtową, jednoroczną, do hektara użytków rolnych położonych na obszarach ONW. Stawki płatności zostały ustalone oddzielnie dla różnych typów i stref obszarów ONW oraz w zależności od systemu rolniczego dla ONW typ górski i ONW typ specyficzny i tzw. podgórskich. Więcej informacji na stronach MRiRW.

Inwestycje, w tym inwestycje w nawadnianie 

I 10.1.1 - Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność (dotacje)
Celem interwencji jest zwiększenie zorientowania na rynek i konkurencyjności gospodarstw poprzez:

• racjonalizację technologii produkcji;
• wprowadzenie nowoczesnych, w tym cyfrowych, technologii lub innowacji;
• zmianę profilu produkcji;
• poprawę jakości produkcji;
• zwiększenie wartości dodanej produktu.

W ramach interwencji możliwa będzie realizacja operacji w czterech obszarach:

Obszar A Operacje dotyczące produkcji zwierzęcej polegające na:

• stosowaniu rozwiązań rolnictwa precyzyjnego w budynkach lub budowlach służących do produkcji zwierzęcej.

Obszar B Operacje dotyczące produkcji ekologicznej w gospodarstwach prowadzących produkcję ekologiczną polegające na:

• budowie lub modernizacji budynków lub budowli służących do produkcji ekologicznej z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, w tym również w miarę możliwości ograniczających szkodliwy wpływ rolnictwa na środowisko, energooszczędnych, niskoemisyjnych (wraz z wyposażeniem tych obiektów). Operacje polegające na budowie lub modernizacji budynków lub budowli do utrzymywania zwierząt gospodarskich muszą zakładać wyłącznie bezuwięziowe utrzymanie zwierząt;
• stosowaniu rozwiązań rolnictwa precyzyjnego, w tym w budynkach lub budowlach służących do produkcji ekologicznej;
• zapewnieniu wybiegów oraz pastwisk dla zwierząt, w tym z wykorzystaniem innowacyjnych rozwiązań;
• zwiększaniu dochodowości produkcji poprzez bezpieczne dla konsumenta i efektywne przedłużanie trwałości produktów, przechowalnictwo oraz lepsze przygotowanie do sprzedaży (w tym bezpośredniej), w tym operacje polegające na budowie lub modernizacji budynków lub budowli lub zakupie sprzętu do: przygotowywania, przechowywania, czyszczenia, sortowania, kalibrowania, konfekcjonowania produktów rolnych;
• zakupie lub leasingu, zakończonego przeniesieniem prawa własności, nowych maszyn, urządzeń, wyposażenia do ekologicznej produkcji rolnej;
• budowie albo zakupie elementów infrastruktury technicznej wpływających bezpośrednio na warunki prowadzenia działalności rolniczej.

Pomoc w obszarze B dotyczy gospodarstw prowadzących produkcję ekologiczną na rynek, w przypadku których co najmniej 80% powierzchni/produkcji/zwierząt jest objęte tym system w dniu składania wniosku o przyznanie pomocy. Należy wykazywać sprzedaż produktów ekologicznych z gospodarstwa.

Obszar C Operacje dotyczące produkcji rolnej prowadzonej w gospodarstwie polegające na zwiększaniu dochodowości produkcji poprzez bezpieczne dla konsumenta i efektywne przedłużanie trwałości produktów, przechowalnictwo oraz lepsze przygotowanie do sprzedaży (w tym sprzedaży bezpośredniej), operacje polegające na budowie lub modernizacji budynków lub budowli lub zakupie nowego sprzętu do: przygotowywania, przechowywania, czyszczenia, sortowania, kalibrowania, konfekcjonowania produktów rolnych.

Obszar D Operacje dotyczące produkcji roślinnej polegające na zakupie lub leasingu maszyn do zbioru. W ramach interwencji wspierane będą inwestycje materialne lub niematerialne związane z ww. operacjami, mające bezpośredni związek z działalnością rolniczą prowadzoną w gospodarstwie, w tym dotyczące przechowywania, suszenia, magazynowania oraz przygotowywania produktów rolnych do sprzedaży a także zapewnienia pasz dla zwierząt utrzymywanych w gospodarstwie. Więcej na stronie MRiRW.

I 10.1.2. - Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność (Instrumenty finansowe)
W ramach interwencji mogą być realizowane wyłącznie takie operacje, które będą przyczyniały się do poprawy funkcjonowania gospodarstwa rolnego i jego zorientowania na rynek.

Celem interwencji jest zwiększenie konkurencyjności gospodarstw i zorientowania na rynek poprzez:

• racjonalizację technologii produkcji;
• wprowadzenie nowoczesnych, w tym cyfrowych, technologii lub innowacji;
• zmianę profilu produkcji;
• poprawę jakości produkcji;
• zakup gruntów (do 10% wartości kwoty kredytu, zaś w przypadku młodego rolnika – do 100% wartości kwoty kredytu).

Do wsparcia udzielanego w formie instrumentów finansowych w zakresie podstawowej produkcji rolnej kwalifikują się inwestycje materialne i niematerialne oraz kapitał obrotowy. Operacje mogą dotyczyć wytwarzania produktów rolnych, żywnościowych jak i nieżywnościowych, przygotowania do sprzedaży produktów rolnych wytwarzanych w gospodarstwie oraz sprzedaży bezpośredniej/dostaw bezpośrednich. W przypadku produkcji zwierzęcej pomoc dotyczy wyłącznie produkcji w zakresie zwierząt gospodarskich. Więcej na stronach MRiRW.

I 10.2. - Inwestycje w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy efektywności energetycznej
Celem interwencji jest zmniejszenie presji działalności rolniczej na środowisko, poprzez wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych, właściwe zagospodarowanie odpadów i produktów ubocznych z rolnictwa oraz poprawę efektywności energetycznej. Inwestycje w instalacje wytwarzające energię będą służyć wyłącznie zaspokojeniu potrzeb własnych beneficjenta w zakresie energii, a zdolności produkcyjne tych instalacji nie przekroczą ekwiwalentu łącznego średniego rocznego zużycia energii termicznej i elektrycznej w danym gospodarstwie rolnym.

Pomoc może zostać przyznana po skorzystaniu z usługi doradczej w zakresie OZE oraz poprawy efektywności energetycznej.

Interwencja wspiera inwestycje materialne lub niematerialne w szczególności dotyczące budowy lub zakupu:

• nowych urządzeń do produkcji energii z biogazu rolniczego (elektryczna lub ciepło lub paliwo gazowe) do 50 kW lub instalacji produkujących energię z promieniowania słonecznego do 50 kW wraz z magazynami energii i systemami zarządzania energią lub z pompą ciepła - o ile będzie stanowiła integralną cześć instalacji produkującej energię z promieniowania słonecznego, koszty montażu instalacji ww. urządzeń do produkcji energii (obszar A);
• systemów poprawiających efektywność energetyczną budynków gospodarskich służących produkcji rolnej takich jak budowa, przebudowa lub zakup kotłów na biomasę, systemów odzyskiwania ciepła (np.: z mleka, z budynków inwentarskich, ściółki, gnojowicy), przeszkleń dachowych, oświetlenie LED, a także termomodernizacja budynków gospodarskich służących do produkcji rolnej (obszar B).

Wiecej informacji na stronie MRiRW.

I 10.3. - Inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się ASF
Interwencja ma na celu zapobieganie rozprzestrzenianiu się afrykańskiego pomoru świń.

Wsparcie można uzyskać na inwestycje dotyczące bioasekuracji, w tym wykonanie ogrodzenia chlewni i zakup urządzeń służących bioasekuracji. Pomocą mogą być objęte w szczególności inwestycje związane z:

• budową, przebudową, remontem budynków lub budowli służących bioasekuracji, takich jak np.: niecki dezynfekcyjne, magazyny do przechowywania słomy dla świń;
• wykonaniem ogrodzenia spełniającego warunki bioasekuracji, które będzie posiadać zamykane bramy wjazdowe i furtki;
• zakupem urządzeń służących bioasekuracji, takich jak np.: brama, kurtyna lub tunel;
• zakupem i posadowieniem silosu na paszę gotową do bezpośredniego spożycia przez świnie;
• wykonaniem inwestycji umożliwiającej utrzymywanie świń w gospodarstwie rolnym w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach, mających oddzielne wejścia oraz niemających bezpośredniego przejścia do innych pomieszczeń, w których są utrzymywane inne zwierzęta kopytne.

Więcej na stronie MRiRW.

I 10.4. - Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu
Celem interwencji jest ochrona zasobów naturalnych oraz klimatu poprzez wsparcie inwestycyjne. Ułatwi to gospodarstwom rolnym spełnianie warunków technicznych pozwalających na ograniczenie  presji rolnictwa na środowisko naturalne. Pomoc polega na dofinansowaniu inwestycji mających na celu m.in. ograniczenie zużycia środków ochrony roślin lub nawozów, ograniczenie emisji zanieczyszczeń, w tym gazów cieplarnianych, amoniaku i odorów, zwiększenie sekwestracji  oraz bioróżnorodności gleby przez właściwe użytkowanie gruntami, adaptację do zmian klimatu, w tym poprawę gospodarowania wodą w gospodarstwie. Inwestycja musi być uzasadniona wielkością produkcji prowadzonej w gospodarstwie, adekwatna do panujących w nim warunków gospodarowania oraz racjonalna pod względem kosztów. Inwestycje w zakresie gospodarowania wodą muszą być zgodne z przepisami ustawy Prawo wodne. Inwestycje nie mogą negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000. Wsparcie na operacje wspólne może zostać przyznane wyłącznie na nowe maszyny lub urządzenia. Wsparcie może otrzymać rolnik lub grupa rolników (co najmniej 3). Więcej na stronie MRiRW.

I 10.5. - Rozwój małych gospodarstw
Interwencja wspiera rozwój małych gospodarstw o wielkości ekonomicznej poniżej 25 tys. euro, które w wyniku realizacji operacji osiągną wzrost wartości sprzedaży wyprodukowanych lub przetworzonych produktów rolnych. W ramach tej interwencji mogą być wspierane wyłącznie takie operacje, które będą przyczyniały się do zwiększenia orientacji rynkowej gospodarstwa rolnego. Pomoc przyznaje się tylko raz w okresie realizacji Planu na osobę i na gospodarstwo. O wsparcie może ubiegać się rolnik, posiadacz gospodarstwa rolnego o wielkości ekonomicznej poniżej 25 tys. euro, który prowadzi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność rolniczą, z której uzyskuje przychód ze sprzedaży na ustalonym poziomie minimalnym. Więcej na stronie MRiRW.

I 10.6.1 - Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) - w gospodarstwie
Wsparcie jest skierowane na inwestycje mające na celu wzmocnienie pozycji rolników/mikroprzedsiębiorców na rynku oraz dywersyfikację i skracanie łańcucha żywnościowego. Pomoc jest udzielana na inwestycje dotyczące przetwarzania i sprzedaży produktów rolnych oraz produkcji produktów nierolnych. Istnieją określone kryteria wyboru operacji, takie jak zrównoważone metody przetwarzania, etykietowanie, ograniczanie strat żywności, produkcja ekologiczna i uczestnictwo w systemach jakości żywności. Preferencję mają projekty innowacyjne i koszty inwestycyjne związane z ochroną środowiska.

Wsparcie jest dostępne dla rolników, którzy deklarują założenie i prowadzenie działalności w ramach rolniczego handlu detalicznego lub przetwarzają produkty rolnicze. Mikroprzedsiębiorcy mogą również otrzymać wsparcie, jeśli prowadzą działalność gospodarczą związaną z przetwarzaniem produktów rolnych. Istnieją preferencje dla osób fizycznych ubezpieczonych w KRUS, młodych rolników, kobiet oraz gospodarstw rolnych znajdujących się w obszarach górskich lub specyficznych strefach. Więcej na stronie MRiRW.

I 10.6.2. - Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (Instrumenty finansowe) – w gospodarstwie
Oferowane wsparcie finansowe dotyczy inwestycji materialnych i niematerialnych w ramach rolniczego handlu detalicznego (RHD) oraz rozpoczynania działalności gospodarczej przez rolników, domowników, małżonków i mikroprzedsiębiorców. Wsparcie obejmuje przetwarzanie i sprzedaż produktów rolnych i nierolnych, przetwarzanie odpadów żywnościowych na biokomponenty lub produkty bardziej przetworzone dla sektora nieżywnościowego, inwestycje wspierające ochronę środowiska i klimatu oraz realizację celów Strategii "Od pola do stołu", a także kapitał obrotowy. Osoby uprawnione do otrzymania wsparcia to rolnicy, domownicy, małżonkowie rolników oraz mikroprzedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą, RHD lub MOL. Więcej na stronie MRiRW.

I 10.7.1 - Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) - poza gospodarstwem
Wsparcie finansowe jest skierowane na wzmocnienie pozycji sektora MŚP na obszarach wiejskich poprzez inwestycje, dywersyfikację łańcucha żywnościowego i promowanie współpracy pomiędzy rolnikami a przemysłem przetwórczym. Pomoc obejmuje dwa obszary: A) przetwórstwo i wprowadzanie do obrotu produktów rolnych oraz B) przetwórstwo i wprowadzanie do obrotu ekologicznych produktów rolnych. Wsparcie jest udzielane na inwestycje materialne i niematerialne, takie jak budowa budynków, zakup technologii, ochrona środowiska i infrastruktura przetwarzania odpadów żywnościowych. Kryteria wyboru obejmują operacje przyczyniające się do realizacji celów Strategii "Od pola do stołu", inwestycje w przetwarzanie produktów ubocznych i ekologicznych oraz komponenty kosztów związane z ochroną środowiska. Więcej na stronie MRiRW.

I 10.7.2. - Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (Instrumenty finansowe) - poza gospodarstwem
Pomoc finansowa w formie instrumentów udzielana jest na inwestycje materialne i niematerialne związane z przetwarzaniem, sprzedażą, oraz przetwarzaniem odpadów żywnościowych. Przedsiębiorstwa mikro, małe i średnie, które przetwarzają produkty rolne, wytwarzają produkty nierolne, lub przetwarzają odpady żywnościowe na biokomponenty, mogą ubiegać się o wsparcie. Duże przedsiębiorstwa mogą również otrzymać pomoc, jeśli przetwarzają odpady żywnościowe, produkty uboczne lub realizują inwestycje związane z ochroną środowiska, klimatu lub celami Strategii "Od pola do stołu". Więcej na stronie MRiRW.

I 10.8 - Scalanie gruntów wraz z zagospodarowaniem poscaleniowym
Interwencja ma na celu poprawę rozłogu gruntów oraz konkurencyjności polskiego rolnictwa poprzez inwestycje w budowę lub modernizację dróg dojazdowych do gruntów rolnych i leśnych oraz urządzeń wodnych zwiększających retencję. W ramach interwencji wspierane będą prace związane z opracowaniem i realizacją projektu scalenia oraz zagospodarowaniem poscaleniowym na gruntach, gdzie co najmniej 50% powierzchni jest uprawnione do otrzymania podstawowego wsparcia dochodu.

Interwencja uwzględnia środowiskowe uwarunkowania i zgodna jest z ustawą o scalaniu i wymianie gruntów. Pomoc nie jest przyznawana na realizacje scaleń infrastrukturalnych. Kryteria wyboru obejmują inwestycje zwiększające retencję wodną na gruntach rolnych oraz rozwiązania mające na celu ochronę przyrody i środowiska.

Wsparcie jest dostępne dla powiatów, a intensywność pomocy wynosi 100% kosztów kwalifikowalnych. Więcej na stronie MRiRW.

I 10.9. - Rozwój usług na rzecz rolnictwa i leśnictwa (Instrumenty finansowe)
Celem interwencji jest wprowadzenie nowych modeli biznesowych i organizacji rynku na obszarach wiejskich oraz zwiększenie przedsiębiorczości rolniczej poprzez wsparcie inwestycyjne, w tym ochronę zasobów naturalnych i klimatu przy użyciu innowacji i rozwiązań cyfrowych.

Wsparcie może być udzielane mikro-, małym i średnim przedsiębiorstwom prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie usług rolniczych i leśnych, które świadczą usługi rolnicze wspierające produkcję roślinną, hodowlę zwierząt lub inne powiązane zbiory. Mogą także korzystać z wsparcia podmioty świadczące usługi rolnicze z wykorzystaniem technologii cyfrowych (Rolnictwo 4.0) lub zabezpieczające/utrzymujące urządzenia wodne dla spółek wodnych lub związków spółek wodnych, a także firmy oferujące usługi mycia i dezynfekcji budynków inwentarskich, hal produkcyjnych oraz urządzeń, maszyn i pojazdów rolniczych i leśnych. Więcej na stronie MRiRW.

I 10.10. - Infrastruktura na obszarach wiejskich oraz wdrożenie koncepcji inteligentnych wsi
Interwencja wspiera rozwój infrastruktury wiejskiej, przyczyniając się do poprawy warunków życia, a także wspiera infrastrukturę ukierunkowaną na poszanowanie środowiska i klimatu.

W ramach interwencji przewiduje się dwa schematy:

Obszar A Inwestycje w zakresie systemów indywidualnego oczyszczania ścieków.

Obszar B Inteligentna wieś. W ramach tego obszaru przewiduje się realizację wdrożenia wybranych elementów koncepcji inteligentnych wsi obejmujących inwestycyjne infrastrukturalne, które w sposób oddolny, kompleksowy i innowacyjny pozwolą ma rozwiązanie konkretnego oraz istotnego problemu zaznaczającego się na danym terenie, a odnoszącego się np. do poprawy jakości życia ludności, ograniczenia niekorzystnych trendów demograficznych, podniesienia jakości usług publicznych, poszanowania środowiska przyrodniczego, zwiększenia zatrudnienia oraz włączenia cyfrowego. W szczególności planuje się wsparcie działań odpowiadających na zdiagnozowane potrzeby społeczności lokalnych i angażujących ich zasoby lokalne.

I 10.11. - Zalesianie gruntów rolnych
Interwencja ma na celu zwiększanie obszarów leśnych poprzez wsparcie zalesiania gruntów ornych niskich klas bonitacji lub wyłączonych z produkcji rolnej. Pomoc może otrzymać rolnik będący właścicielem gruntu oraz jednostki samorządu terytorialnego - będące właścicielami gruntów rolnych.

W ramach interwencji można otrzymać jednorazowe wsparcie na zalesienie przyznawane za wykonanie zalesienia gruntów rolnych lub innych niż rolne lub dolesienie na terenach pokrytych częściowo samosiewem. Dodatkowo przyznawane jest wsparcie na ochronę nasadzeń przed zniszczeniami.

Stawki zróżnicowane są w zależności od ukształtowania terenu oraz rodzaju materiału użytego do zabezpieczenia drzewek przed zniszczeniami i wynoszą od ok. 16 000 do 21 000 zł/ha. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 10.12. - Tworzenie zadrzewień śródpolnych
Interwencja polegająca na założeniu zadrzewień śródpolnych na gruntach ornych. W ramach interwencji można otrzymać pomoc na tworzenie zadrzewień śródpolnych w formie ryczałtu wypłacanego jednorazowo za jego założenie.

Stawki zróżnicowane są w zależności od ukształtowania terenu oraz rodzaju materiału użytego do zabezpieczenia drzewek przed zniszczeniem i wynoszą od ok. 10 000 do 18 000 zł/ha. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 10.13. - Zakładanie systemów rolno-leśnych
Interwencja polega na założeniu systemu rolno-leśnego, pozwala na użytkowanie gruntu rolnego, na którym drzewa lub krzewy są zintegrowane z uprawą rolną na tym samym obszarze. Pomoc przyznawana jest na zakładanie systemów rolno-leśnych na gruntach ornych lub TUZ, z wyłączeniem TUZ na Naturze 2000.

Pomoc może otrzymać rolnik będący właścicielem gruntu. W ramach interwencji można otrzymać wsparcie na zakładanie systemów rolno-leśnych w formie ryczałtu, jednorazowo za jego założenie. Stawki są zróżnicowane w zależności od ukształtowania terenu oraz rodzaju materiału użytego do zabezpieczenia drzewek i wynoszą od ok. 3 000 do 7 000 zł/ha. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 10.14. - Zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych
Pomoc przyznawana jest na inwestycje mające na celu zróżnicowanie struktury drzewostanu poprzez wprowadzenie II piętra, podszytu, dolesianie luk, tworzenie remiz leśnych i stref ekotonowych oraz cięcia pielęgnacyjne wzmacniające stabilność drzewostanów młodszych klas wieku. Pomoc mogą otrzymać właściciele lasów prywatnych lub ich stowarzyszenia, lub wspólnoty gruntowe.

W ramach interwencji można otrzymać wsparcie na inwestycję w formie ryczałtu, jednorazowo za jej wykonanie. Stawki zróżnicowane są w zależności od ukształtowania terenu oraz rodzaju materiału użytego do zabezpieczenia drzewek przed zniszczeniami i wynoszą: – od ok. 8 000 do 22 000 zł/ha - w przypadku inwestycji polegających na wprowadzaniu podsadzeń mających na celu zwiększenie różnorodności biologicznej istniejących lasów wraz z ochroną nasadzeń przed zniszczeniem; – od ok. 1 500 do 2 300 zł/ha - w przypadku cięć pielęgnacyjnych zwiększających odporność i zdrowotność drzewostanów. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 10.15 – Inwestycje poprawiające dobrostan bydła i świń
Wsparcie będzie udzielane rolnikom na realizację inwestycji w zakresie dobrostanu zwierząt, które wykraczają ponad odpowiednie minimalne normy wynikające z powszechnie obowiązującego prawa oraz powszechnie stosowanych praktyk.

Pomoc polega na dofinansowaniu inwestycji mających na celu m.in.:

• zapewnienie bydłu dostępu do środowiska zewnętrznego, w tym poprzez:
• budowę lub przebudowę wybiegów;
• przygotowanie wyposażenia pastwisk umożliwiających bezuwięziowy wypas;
• zwiększenie swobody ruchu dla lochy i prosiąt poprzez budowę lub przebudowę lub zakup i montaż pojedynczych lub grupowych kojców dla loch w okresie porodu i odchowu prosiąt ssących;
• stworzenie odpowiedniego mikroklimatu w budynkach inwentarskich, w których utrzymywane jest bydło albo świnie oraz poprawa higieny bydła, w tym poprzez:
• zakup i montaż zautomatyzowanych instalacji poprawiających mikroklimat w budynkach inwentarskich;
• zakup systemów zarządzania stadem, akcelerometrów z oprogramowaniem do zarządzania zdrowiem i dobrostanem krów w stadzie, zakup czujników mierzących co najmniej LKS, białko, tłuszcz w trakcie doju;
• zakup autonomicznych, samobieżnych urządzeń do czyszczenia podłóg;
• zakup i montaż automatycznych czochradeł. Kryteria wyboru będą dotyczyć w szczególności:
• wielkości stada,
• rodzaju inwestycji,
• prowadzenia produkcji ekologicznej,
• zastosowania rozwiązań cyfrowych w zakresie dobrostanu zwierząt,
• zastosowania technologii oszczędzających wodę, zastosowanie technologii wykorzystujących odnawialne źródła energii albo zastosowanie technologii wraz z zasilaniem z pochodzącym z odnawialnych źródeł energii.

Dodatkowo dla operacji dotyczących dobrostanu bydła przewiduje się preferencje w zakresie wykorzystania pastwisk. Więcej informacji na stronie MRiRW.

Rozpoczynanie działalności przez młodych rolników i nowych rolników oraz zakładanie przedsiębiorstw wiejskich

I 11. - Premie dla młodych rolników
Interwencja wspiera rozwój działalności rolniczej przez młodych rolników, zapewniając dostęp do kapitału potrzebnego w początkowej fazie prowadzenia gospodarstwa. Wsparcie dotyczy produkcji i sprzedaży nieprzetworzonych produktów rolnych. W ramach inwestycji uwzględnia się inwestycje budowlane, zakup nieruchomości rolnych i zwierząt gospodarskich, oraz zakup maszyn i sprzętu. Istnieją określone warunki, takie jak rozpoczęcie działalności rolniczej w określonym czasie, posiadanie odpowiednich kwalifikacji oraz powierzchnia gospodarstwa. Niektóre działalności, takie jak hodowla zwierząt futerkowych i roślin wieloletnich na cele energetyczne, nie są objęte wsparciem. Wsparcie jest udzielane młodym rolnikom, którzy po raz pierwszy rozpoczynają prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym jako jedyni kierujący i którzy pracują w tym gospodarstwie. Więcej informacji na stronie MRiRW.

Narzędzia zarządzania ryzykiem

I 12.1. - Dopłaty do składek ubezpieczenia zwierząt gospodarskich
Celem interwencji jest dofinansowanie umów ubezpieczeń zwierząt gospodarskich od chorób. Ochroną ubezpieczeniową objęte zostaną straty przekraczające 20% średniej rocznej produkcji z poprzednich trzech lat lub średniej z trzech lat, opartej na okresie pięciu wcześniejszych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej.

Wsparcie może otrzymać rolnik, który dołączy do wniosku polisy ubezpieczenia wraz z dowodem opłacenia składki. Więcej na stronie MRiRW.

I 12.2. - Dofinansowanie Funduszy Wzajemnościowych
Dofinansowanie funduszy wzajemnościowych umożliwia producentom rolnym wspólne zabezpieczenie przed negatywnymi skutkami zdarzeń losowych w rolnictwie. Fundusze wzajemnościowe charakteryzują się niezarobkowym charakterem, swobodą członkostwa i demokracją w zarządzaniu. Producent rolny jest jednocześnie członkiem funduszu i ma prawo do udziału w jego władzach. Ochroną ubezpieczeniową będą objęte straty przekraczające 20% średniej rocznej produkcji z trzech poprzednich lat lub średniej z pięciu wcześniejszych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej.

Wsparcie może być udzielane producentom rolnym, którzy tworzą fundusze wzajemnościowe i w kolejnych latach przedstawiają kwoty wypłaconych odszkodowań. Rolnicy będą ostatecznymi beneficjentami pomocy. Więcej na stronie MRiRW.

Współpraca

I 13.1. - LEADER/Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność (RLKS)
Interwencja ma na celu budowanie lokalnej tożsamości i aktywizację społeczną w społecznościach wiejskich. Opiera się ona na wykorzystaniu miejscowych zasobów, wiedzy, innowacji i rozwiązań cyfrowych. Wdrożenie interwencji polega na realizacji wybranych lokalnych strategii rozwoju przez lokalne grupy działania (LGD) na obszarach wiejskich. Planuje się dwa komponenty interwencji: wdrażanie lokalnych strategii rozwoju i zarządzanie nimi. Cele interwencji obejmują rozwój przedsiębiorczości, rozwój pozarolniczych funkcji gospodarstw rolnych, rozwój współpracy w ramach krótkich łańcuchów żywnościowych, poprawę dostępu do usług dla lokalnych społeczności, przygotowanie koncepcji inteligentnej wsi, poprawę dostępu do małej infrastruktury publicznej, kształtowanie świadomości obywatelskiej oraz włączenie społeczne osób w niekorzystnej sytuacji. W przypadki wdrażania LSR wsparcie jest dostępne jest dla osób fizycznych, w tym wykonujących działalność gospodarczą, osób prawnych, w tym organizacji pozarządowych, jednostek sektora finansów publicznych, mikro i małych przedsiębiorstw lub LGD oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. W przypadki  zarządzania LSR wsparcie dostępne jest dla Lokalnych Grup Działania, których LSR zostały wybrane do realizacji. Możliwe wsparcie obejmuje ryczałt w wysokości 200 000 zł wypłacany w dwóch ratach. Interwencja jest realizowana w ramach programu LEADER/Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność (RLKS). Więcej informacji na stronie MRiRW oraz stronach samorządów województw.

I 13.2. - Tworzenie i rozwój organizacji producentów i grup producentów rolnych
Wsparcie jest przeznaczone tylko dla zorganizowanych form, czyli dla przedsiębiorstw zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze Sądowym, które uzyskały status grupy producentów rolnych lub organizacji producentów. Ponadto podmiot musi posiadać status organizacji producentów lub grupy producentów rolnych od 1 stycznia 2023 roku. Wymagania dotyczące organizacji producentów i grupy producentów rolnych obejmują m.in. siedzibę na terenie Polski, realizację planu biznesowego oraz prowadzenie działalności jako mikro-, małe lub średnie przedsiębiorstwo. Wsparcie musi być przeznaczone na środki trwałe w wysokości co najmniej 30% dla organizacji producentów. Istnieją również inne zobowiązania, takie jak utrzymanie uznania przez minimum trzy lata, prowadzenie oddzielnego systemu rachunkowości dotyczącego otrzymanego wsparcia i wydatkowanie go w ciągu trzech lat od otrzymania ostatniej płatności. Kryteria wyboru operacji mogą dotyczyć różnych zagadnień, takich jak forma prawna spółdzielni, produkcja w systemach jakości, sektor produktu oraz odpowiedni skład podmiotu. Więcej na stronie MRiRW.

I 13.3. - Promowanie, informowanie i marketing dotyczący żywności wytwarzanej w ramach systemów jakości żywności
Interwencja ma na celu dotarcie do potencjalnych konsumentów i zwiększenie ich świadomości na temat produktów wytwarzanych w systemach jakości żywności. Działania promocyjne i informacyjne skupiają się na cechach i korzyściach tych produktów, takich jak jakość, metody produkcji, dobrostan zwierząt i ochrona środowiska. Pomoc jest udzielana beneficjentom, którzy nie korzystali wcześniej z analogicznego wsparcia lub planują nowe działania promocyjne. Wsparcie obejmuje koszty takie jak reklama, promocja w punktach sprzedaży, udział w wystawach, szkoleniach, materiały reklamowe itp. Beneficjentem interwencji jest grupa producentów o dowolnej formie organizacyjno-prawnej, która składa się co najmniej z dwóch członków, którzy wytwarzają na terytorium RP produkty rolne lub środki spożywcze, przeznaczone bezpośrednio lub po przetworzeniu do spożycia przez ludzi, w ramach unijnych lub krajowych systemów jakości. Więcej na stronie MRiRW.

I 13.4. - Rozwój współpracy producentów w ramach systemów jakości żywności
Celem interwencji jest wzmocnienie i rozwoju współpracy producentów w ramach systemów jakości żywności oraz rozwój produkcji i zapewnienie dostępności produktów na rynku. Wsparcie obejmuje zwiększenie produkcji lub sprzedaży produktów wytwarzanych w systemach jakości żywności oraz dostosowanie produkcji do zmian klimatycznych, dobrostanu zwierząt i zmian rynkowych. Wsparcie jest dostępne dla podmiotów z siedzibą w Polsce, które składają się z co najmniej 5 członków, w tym 4 rolników, i realizują plan rozwoju współpracy. Wsparcie może być udzielane osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym bez osobowości prawnej. Więcej na stronie MRiRW.

I 13.5. - Współpraca Grup Operacyjnych EPI
Celem interwencji jest utworzenie grup operacyjnych europejskiego partnerstwa innowacyjnego na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa (GO EPI) oraz opracowanie i wdrożenie innowacyjnych projektów tych grup. Wsparcie będzie udzielane w dwóch zakresach. Pierwszy zakres dotyczy utworzenia GO EPI i opracowania planu operacji, uwzględniającego potrzeby rolników. Drugi zakres obejmuje realizację operacji przez GO EPI, również z uwzględnieniem potrzeb rolników, z preferencją dla operacji do 350 tys. zł. Wsparcie może otrzymać osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, zarówno w przypadku wsparcia przygotowawczego, jak i realizacji operacji. Więcej na stronie MRiRW.

I 13.6. - Zobowiązania dla beneficjentów działania 9 Tworzenie grup producentów i organizacji producentów PROW 2014–2020, realizowane w ramach interwencji I 13.2. Tworzenie i rozwój organizacji producentów i grup producentów rolnych.
Interwencja zgodnie z opisem zawartym w działaniu 9 PROW 2014 - 2020.

I 13.7 - Zobowiązania dla beneficjentów poddziałania 3.1 Wsparcie na przystępowanie do systemów jakości PROW 2014–2020, realizowane w ramach interwencji I 13.4 Wsparcie uczestników unijnych i krajowych systemów jakości żywności
Przystępowanie do systemu jakości wiąże się z dodatkowymi kosztami związanymi z koniecznością wprowadzenia zmian w gospodarstwie oraz przeprowadzeniem niezbędnych kontroli zgodnie z określonymi standardami. Wsparcie w ramach tego systemu ma charakter motywacyjny i ma na celu ułatwienie prowadzenia produkcji w nowych warunkach wymaganych przez system jakości. Jest również przeznaczone na pokrycie dodatkowych kosztów produkcji do momentu, kiedy te koszty zostaną odzwierciedlone w wyższych cenach produktów na rynku. Interwencja wspiera osoby,  które wytwarzają produkty rolne lub środki spożywcze przeznaczone do spożycia przez ludzi w ramach systemu jakości, które nie otrzymywały tego rodzaju wsparcia dla tego samego systemu jakości w ramach działania „Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności” objętego PROW 2007-2013. W celu uniknięcia podwójnego finansowania tych samych celów z dwóch różnych źródeł PROW 2014–2020, pomoc jest przyznawana pod warunkiem, iż wnioskodawca nie uzyskuje wsparcia na dofinansowanie kosztów transakcyjnych ze środków działania „Rolnictwo ekologiczne.”

Wymiana wiedzy i upowszechnianie informacji 

I 14.1. - Doskonalenie zawodowe rolników
W ramach interwencji zapewnia się organizację szkoleń podstawowych i profilowanych dla rolników. Odbiorcami interwencji są rolnicy, młodzi rolnicy, małżonkowie rolników, domownicy rolników oraz osoby zatrudnione w rolnictwie.

Moduł 1 obejmuje szkolenia podstawowe związane z działalnością gospodarstwa, w szczególności w kontekście obowiązujących przepisów prawnych oraz najważniejszych obszarów i wyzwań polityki rolnej.

Moduł 2 natomiast zawiera szkolenia specjalistyczne (np. technologiczno-ekonomiczne, marketingowe) z możliwością branżowego ukierunkowania, które mogą obejmować innowacyjne rozwiązania i dobre praktyki z sektorów produkcji rolnej lub przetwórstwa rolno-spożywczego.

Wsparcie jest udzielane podmiotom prowadzącym działalność szkoleniową na terytorium Polski, które posiadają doświadczenie w organizacji i prowadzeniu działań szkoleniowych dla rolników lub doradców, dysponują zasobami kadrowymi i bazą dydaktyczno-lokalową do prowadzenia działań szkoleniowych objętych operacją. Konkursy wyboru beneficjentów dla Modułu 2 będą ustalane z uwzględnieniem tematyki szkoleń, zasięgu terytorialnego oraz grupy docelowej. Więcej informacji na stronach MRiRW.

I 14.2. - Kompleksowe doradztwo rolnicze
Interwencja dotycząca wsparcia doradczo-upowszechnieniowego dla gospodarstw rolnych ma na celu dostosowanie usług doradczych do indywidualnych potrzeb rolników lub grup rolników oraz zapewnienie zgodności z celami WPR i Europejskiego Zielonego Ładu w zakresie klimatu i środowiska. Wsparcie będzie realizowane poprzez doradztwo indywidualne lub grupowe w ramach dwóch modułów. Beneficjentami będą ośrodki doradztwa rolniczego lub podmioty prowadzące działalność doradczą lub konsorcja tych podmiotów. Wymagania dla beneficjentów obejmują posiadanie doświadczenia w świadczeniu usług doradczych i liczbę doradców wpisanych na listę doradców prowadzoną przez CDR. Wsparcie będzie udzielane poprzez koszty jednostkowe za realizację poszczególnych usług doradczych lub płatność ryczałtową za roczny program pracy grupy rolników. Koszty jednostkowe będą ustalane w oparciu o wyniki analiz prowadzonych przez niezależnych ekspertów. Zasady konkursów dla modułu 2 będą ustalane w ogłoszeniach o naborze z uwzględnieniem zakresu doradztwa grupowego, zasięgu terytorialnego oraz grupy docelowej. Więcej informacji na stronach ARiMR i MRiRW.

I 14.3. - Doskonalenie zawodowe kadr doradczych
Ministerstwo rolnictwa zapowiada interwencję dotyczącą doskonalenia zawodowego kadr doradczych z zakresu doradztwa rolniczego. Interwencja ta ma na celu zapewnienie wysokiej jakości doradztwa rolniczego zgodnego z celami WPR i Europejskiego Zielonego Ładu w zakresie klimatu i środowiska. Wsparcie będzie udzielane w pięciu modułach obejmujących szkolenia podstawowe, uzupełniające, profilowe, studia podyplomowe, mentoring oraz praktyki. Beneficjentami w zależności od modułu będą podmioty prowadzące działalność szkoleniową, konsorcja tych podmiotów, podmioty prowadzące działalność z zakresu doradztwa rolniczego oraz podmioty wpisane na listę podmiotów oferujących praktyki dla doradców rolniczych. Więcej informacji na stronach MRiRW.

I 14.4. - Wsparcie gospodarstw demonstracyjnych
Interwencja dotyczącą transferu wiedzy w oparciu o demonstracje oraz wzmocnienia bazy gospodarstw demonstracyjnych ma zmierzać do zrealizowania celów WPR i Europejskiego Zielonego Ładu związanych z klimatem i środowiskiem w zakresie rolnictwa. W ramach interwencji zapewni się transfer wiedzy, informacji i rozwój bazy gospodarstw demonstracyjnych. Interwencja będzie składała się z dwóch modułów. Pierwszy z nich będzie udzielany przez podmioty prowadzące działalność szkoleniową lub konsorcja tych podmiotów, natomiast drugi moduł będzie skierowany do posiadaczy gospodarstw rolnych należących do Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych, którzy stosują dobre praktyki i rozwiązania zgodne z tematyką naboru. Wsparcie w ramach modułu I będzie udzielane z wykorzystaniem kosztów uproszczonych lub na podstawie wynagrodzenia zgodnego z umową zawartą z beneficjentem wybranym zgodnie z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych. Więcej informacji na stronach MRiRW.