Zmiany w ustawie !
Od 6 marca 2026 r. wchodzą w życie zmiany dotyczące obrotu środkami ochrony roślin. Wynikają z ustawy z 7 listopada 2025 r. zmieniającej m.in. przepisy o środkach ochrony roślin (opublikowanej w Dz.U. 5.12.2025, poz. 1709). Najmocniej dotyczą sprzedaży preparatów dla użytkowników profesjonalnych, szczególnie tzw. fumigantów (środków do gazowania), bo to one w ostatnich latach powodowały najpoważniejsze zatrucia.
Co to oznacza dla ogrodników (kupujących)?
Jeśli jesteś „amatorem” (działka, ogród przy domu) i nie masz uprawnień użytkownika profesjonalnego, to część środków po prostu nie będzie mogła być Ci sprzedana. Dotyczy to środków przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych. Sprzedawca ma obowiązek sprawdzić, czy kupujący ma wymagane kwalifikacje i w razie braku uprawnień odmówić sprzedaży.
Jeżeli jesteś ogrodnikiem profesjonalnym, musisz liczyć się z tym, że przy zakupie środków „profesjonalnych” częściej będzie wymagane okazanie dokumentów (zaświadczenia ze szkolenia oraz dokumentu tożsamości).
Co się zmieni dla sklepów i osób sprzedających środki ochrony roślin
Twardsze zasady sprzedaży środków dla profesjonalistów (także online). Sprzedawca ma obowiązek weryfikować dokumenty potwierdzające kwalifikacje nabywcy, odmawiać sprzedaży osobom bez uprawnień lub bez potwierdzenia tożsamości, a przy sprzedaży internetowej zapewnić identyfikowalność nabywcy (czyli „wiemy komu sprzedaliśmy” i da się to udokumentować).
Ograniczenia dostaw w sprzedaży na odległość. Wprowadzono zakaz doręczania środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych do skrzynek pocztowych, paczkomatów oraz do miejsc sprzedaży żywności lub pasz. Czyli nawet jeśli sprzedaż na odległość jest dopuszczalna, to forma doręczenia ma być „kontrolowana”, a nie anonimowa.
Fumiganty pod szczególnym nadzorem. Dla fumigantów (m.in. z fosforkiem glinu, fosforkiem magnezu i fluorkiem sulfurylu) przewidziano dodatkowe ograniczenia: dostęp ma być istotnie zawężony do osób z ukończonym specjalistycznym szkoleniem w zakresie fumigacji, a sprzedaż na odległość ma być co do zasady zakazana (z wyjątkiem obrotu pomiędzy wyspecjalizowanymi podmiotami gospodarczymi).
Ewidencja i faktury przy szczególnie niebezpiecznych substancjach. Dystrybutorzy fumigantów mają prowadzić szczegółową ewidencję ostatecznych nabywców (kto, co, ile, kiedy), przechowywaną przez 5 lat. Sprzedaż szczególnie niebezpiecznych fumigantów ma być każdorazowo potwierdzona fakturą zawierającą dane nabywcy i ilość produktu.
Wyższe ryzyko kar. Nowelizacja rozszerza katalog sankcji, a administracyjne kary pieniężne mogą sięgać nawet 100 000 zł (w zależności od wagi naruszenia).
W praktyce „środek profesjonalny” to taki, który wprost na etykiecie ma informację typu: „środek przeznaczony do stosowania przez użytkowników profesjonalnych”. To jest najpewniejsze kryterium, bo bywa tak, że ta sama substancja czynna (a czasem nawet podobna nazwa handlowa) występuje w dwóch wersjach: dla profesjonalistów i dla nieprofesjonalnych, tylko z inną etykietą, dawkami i zakresem zastosowań.
Co jest najczęściej „profesjonalne”, a jednocześnie często kusi ogrodników (działkowców, właścicieli ogrodów). O tym, czy preparat jest ‘profesjonalny’, decyduje etykieta konkretnego produktu.
1. Insektycydy na mszyce i inne szkodniki (bardzo częsty temat w ogrodach).
2. Fungicydy na choroby drzew i krzewów owocowych (parch, mączniaki, szare pleśnie itp.)
3. Środki na chwasty stosowane poza uprawami, np. na kostce, żwirze, przy murkach i ogrodzeniach.
Wiesław Nowakowski
Zastępca Kierownika Działu Technologii Produkcji Rolniczej i Doświadczalnictwa
tel. 68 385 20 91 wew. 333, tel. kom. 512 217 220, adres e-mail: w.nowakowski@lodr.pl
