Upały, a produkcja mleka
Upały, a produkcja mleka
Upały wywołują u krów stres cieplny, który drastycznie obniża wydajność i pogarsza parametry mleka. W skrajnych przypadkach straty w produkcji mogą sięgać 20–30% (nawet 3–5 litrów dziennie od sztuki).
Główne skutki upałów
Spadek wydajności: Krowy jedzą mniej suchej masy, by ograniczyć wytwarzanie ciepła metabolicznego, co bezpośrednio przekłada się na mniejszą ilość udoju.
Pogorszenie jakości: Mleko często zawiera mniej białka i tłuszczu, a także notuje się wyższą liczbę komórek somatycznych, co świadczy o stanach zapalnych (np. mastitis – zapalenie wymienia).
Problemy z rozrodem: Wysokie temperatury prowadzą do zaburzeń rozwoju zarodków i ich obumierania.
· Szybsze psucie się: Mleko w zbiorniku szybciej kwaśnieje, jeśli nie jest błyskawicznie schładzane.
Jak można temu zapobiegać?
Woda: Krowy potrzebują jej nawet 150-200 litrów na dobę, a jej temperatura powinna wynosić 10 ÷ 15°C.
Wentylacja i zraszanie: Obora powinna być wyposażona w wydajne wentylatory, mieszacze powietrza oraz kurtyny wodne, które wspomagają chłodzenie parowe.
· Żywienie: W czasie upałów ogromne znaczenie ma nie tylko skład dawki, ale również sposób jej podawania. Zagrzewający się TMR szybko traci wartość pokarmową i staje się mniej atrakcyjny dla krów. Latem zaleca się częstsze zadawanie świeżej paszy, nawet trzy razy dziennie, regularne podgarnianie TMR oraz zwiększenie udziału paszy podawanej wieczorem. Warto także zadbać o odpowiednie przechowywanie kiszonek i ograniczanie ich kontaktu z wysoką temperaturą.
Dodatki mineralne: Zwiększenie dawek elektrolitów, sodu, potasu oraz witamin (np. E i niacyny), które pomagają utrzymać równowagę kwasowo-zasadową organizmu.
W letniej dawce coraz częściej stosuje się mieszanki mineralno-witaminowe dostosowane specjalnie do okresu upałów. Zawierają one zwiększony udział elektrolitów oraz dodatków wspierających funkcjonowanie żwacza.
Fale upałów dają się we znaki nie tylko ludziom. Utrzymujące się powyżej 30 stopni temperatury mają duży wpływ na produkcję mleka.
Justyna Klucznik-Demkiv
Kierownik Działu Technologii Produkcji Rolniczej i Doświadczalnictwa
