Marzec w sadzie i jagodniku
Marzec w sadzie i jagodniku. Końcówka cięć zimowych oraz wiosenne cięcie malin i jeżyn
Marzec to w praktyce domknięcie cięć zimowych w sadzie i w jagodniku. Jeśli w lutym nie było warunków (mróz, mokro, śnieg), to właśnie teraz wiele osób kończy prześwietlanie jabłoni i grusz, porządkuje krzewy owocowe i robi ostatnie korekty formujące.
Na finiszu obowiązuje prosta zasada- tniemy w dzień suchy, bez silnego mrozu, najlepiej zanim ruszy intensywne krążenie soków. Narzędzia muszą być ostre i czyste, bo poszarpane rany goją się wolniej i są łatwiejszą „bramą wejścia” dla chorób. W praktyce warto też planować wycinanie pędów chorych i porażonych na dzień suchy, żeby rany szybciej przesychały i zmniejszyć ryzyko infekcji.
Warto pamiętać, że nie wszystkie gatunki lubią bardzo wczesne cięcie. Jabłonie i grusze zwykle mieszczą się w bezpiecznym oknie luty–marzec. Natomiast część pestkowych bywa bardziej wrażliwa na przymrozki i duże rany, więc jeśli prognozy zapowiadają powrót zimy, lepiej ograniczyć cięcie do niezbędnego minimum (sanitarnego) i z większymi ingerencjami poczekać na stabilniejszą pogodę.
W marcu kończymy przycinanie drzew i krzewów owocowych, a równolegle przechodzimy do cięcia malin i jeżyn, żeby dobrze przygotować jagodnik do sezonu.
Najważniejsze w marcu w jagodniku: maliny i jeżyny
Maliny. Kluczowe jest rozróżnienie, na jakich pędach owocuje odmiana, bo od tego zależy cała logika cięcia.
Maliny owocujące na pędach jednorocznych (typowo jesienne). Najprostsze i najbezpieczniejsze prowadzenie to cięcie „do zera”: wczesną wiosną (marzec) wycinasz wszystkie pędy nisko przy ziemi, bez zostawiania kikutów. Nowy plon zbuduje się na młodych pędach, które wyrosną w tym samym sezonie, a przy okazji ograniczasz źródła chorób zimujących na starych łodygach.
Maliny owocujące na pędach dwuletnich (typowo letnie). Tu działa odwrotna zasada, pędy, które już owocowały w poprzednim sezonie, usuwa się przy ziemi (najczęściej robi się to po zbiorach), a młode pędy jednoroczne zostawia się na owocowanie w bieżącym roku. Marzec to dobry moment na „przegląd po zimie” i wycięcie tego, co przemarznięte, połamane, chore oraz tego, co nadmiernie zagęszcza rząd. Uwaga praktyczna, jeśli w marcu wytniesz wszystkie pędy, to przy malinach letnich zostaniesz bez plonu w tym roku.
Jak szybko rozpoznać typ malin? Najprościej po terminie głównego zbioru:
– jeśli najwięcej owoców jest latem (zwykle czerwiec–lipiec), to najczęściej maliny na pędach dwuletnich,
– jeśli główny zbiór wypada późnym latem i jesienią (zwykle od sierpnia do przymrozków), to najczęściej maliny na pędach jednorocznych.
Zdarzają się odmiany powtarzające, ale w praktyce tnie się pod dominujący plon, bo to jest najbezpieczniejsze dla stabilności owocowania.
Żeby cięcie malin w marcu było naprawdę „wdrożeniowe”, warto trzymać się krótkiej listy kontrolnej:
Porządek sanitarny- najpierw wycinasz pędy martwe, uszkodzone i z objawami chorób. Porażony materiał wynosisz z plantacji, nie zostawiasz go pod krzewami.
Regulacja zagęszczenia- zostawiasz tylko tyle pędów, żeby w sezonie rząd był doświetlony i przewiewny. Zbyt gęsty łan to większe ryzyko chorób i drobnienia owoców.
Podpory i podwiązanie- przy prowadzeniu na drutach łatwiej utrzymać porządek w rzędzie, ograniczyć wyłamywanie pędów i usprawnić zbiór.
Jeżyny (zwłaszcza bezkolcowe).
Zasada jest podobna jak przy malinach letnich- jeżyny owocują na pędach dwuletnich. Pędy, które już owocowały, usuwa się po zakończeniu owocowania, a młode pędy zostawia na kolejny sezon. Wiosną rozprowadza się je na drutach i systematycznie podwiązuje. Przy młodych nasadzeniach spotyka się praktykę skrócenia rośliny po posadzeniu (wiosną) do około 20–30 cm, żeby pobudzić rozkrzewianie i ułatwić prowadzenie, ale warto ją dopasować do siły sadzonki i zaleceń dla konkretnej odmiany.
Pamiętaj aby nie robić „poszarpanych” ran. Sekator ma ciąć czysto, a grubsze pędy lepiej usuwać piłą ogrodniczą niż siłować się sekatorem. Marzec jest pod tym względem wdzięczny, bo bez liści dobrze widać układ pędów i łatwiej zrobić cięcie porządne, a nie „na szybko”.
Wiesław Nowakowski
Zastępca Kierownika Działu Technologii Produkcji Rolniczej i Doświadczalnictwa
tel. 68 385 20 91 wew. 333, kom. 512 217 220, e-mail: w.nowakowski@lodr.pl
