Cięcie jabłoni - prosta ściąga
Cięcie jabłoni - prosta ściąga
Dobrze przycięta jabłoń owocuje regularniej, daje lepszej jakości owoce i jest zdrowsza. Cięcie to nie „skracanie wszystkiego”, tylko świadome porządkowanie korony tak, żeby światło i powietrze mogły wejść do środka, a drzewo nie marnowało sił na zbędne pędy.
Najbezpieczniejszy termin dla większości jabłoni to koniec zimy i wczesna wiosna, zanim ruszy wegetacja (zwykle luty-marzec, zależnie od pogody). Wtedy łatwo ocenić koronę, a rany szybko się goją po starcie sezonu. Unikaj cięcia podczas silnego mrozu, bo drewno robi się kruche i łatwiej o pęknięcia. Jesienią lepiej nie ciąć mocno, bo drzewo powinno wejść w spoczynek i zdążyć przygotować się do zimy. Latem można wykonać cięcie korekcyjne (zwłaszcza ograniczające wzrost), ale raczej oszczędnie i z konkretnym celem.
Zasada nr 1: najpierw zdrowie i bezpieczeństwo drzewa
Zawsze zaczynaj od usunięcia tego, co drzewu szkodzi czyli gałęzi suchych, połamanych, chorych oraz tych, które ocierają się o siebie. Pędy rosnące wyraźnie do środka korony też zwykle warto wyciąć, bo zagęszczają drzewo, zatrzymują wilgoć i zwiększają ryzyko chorób.
Zasada nr 2: światło w środku korony
Jabłoń lubi koronę „przewiewną”. Jeśli w środku jest gęsto, owoce są drobniejsze, gorzej się wybarwiają, a liście dłużej schną po deszczu. Dlatego po cięciu celuj w koronę, w której widać prześwity, a gałęzie nie tworzą ciasnego „kłębu”. Lepiej usunąć kilka całych, źle położonych gałęzi, niż przycinać po trochu wszystkie.
Najczęściej usuwa się pędy, które rosną zbyt stromo do góry i „ciągną” drzewo w wysokość, czyli tzw. wilki (silne, pionowe przyrosty). W młodszych drzewach część wilków można wykorzystać do budowy korony, ale większość w dojrzałych jabłoniach tylko zagęszcza i zacienia.
Zostawiaj gałęzie, które rosną bardziej „na bok” i mają rozsądny kąt odejścia od przewodnika, bo one zwykle lepiej owocują i są stabilniejsze.
W praktyce masz dwa ruchy, które robią całą robotę. Pierwszy to przerzedzanie, wycinasz gałąź w całości w miejscu jej wyrastania. To najlepszy sposób na rozluźnienie korony i doświetlenie. Drugi to skracanie, ucinanie końców przyrostów, żeby pobudzić rozgałęzianie. Skracanie łatwo „przegęścić” koronę, więc stosuj je oszczędnie i celowo, a nie jako domyślną metodę.
Tnij tak, aby nie zostawiać długich „kikutów”, ale też nie ciąć zbyt głęboko w pień. Przy wycinaniu gałęzi trzymaj się miejsca tuż przy nasadzie, z poszanowaniem naturalnego zgrubienia (tzw. obrączki). Grubsze konary usuwaj etapami, żeby nie oderwały kory pod własnym ciężarem, najpierw podcięcie od dołu, potem cięcie od góry, a na końcu cięcie „na gotowo”. Narzędzia powinny być ostre; poszarpana rana goi się gorzej.
W większości przypadków nie ma potrzeby smarowania ran maściami. Kluczowe jest poprawne cięcie i zdrowe drzewo, a nie „zaklejanie” wszystkiego. W normalnym, corocznym cięciu lepiej trzymać się zasady umiarkowania, nie usuwaj naraz zbyt dużej części korony. Mocne cięcie często kończy się wysypem wilków i „bujaniem” drzewa w liść zamiast w owoce. Jeśli drzewo jest zaniedbane, odmładzaj je w 2–3 sezonach, stopniowo porządkując koronę, zamiast robić rewolucję w jeden dzień. Jeżeli gałąź jest chora, martwa, połamana albo się ociera, usuń ją bez dyskusji. Jeśli rośnie do środka i zacienia, najczęściej też. Jeśli jest pionowym, silnym przyrostem, zwykle wytnij lub ogranicz. Jeśli jest dobrze ustawiona, ma miejsce i doświetlenie, a na niej widać krótkopędy (miejsca owocowania), zostaw ją i tylko uporządkuj otoczenie.
Cięcie to dobry moment, żeby wynieść z sadu wycięte, podejrzane pędy i nie zostawiać ich pod drzewem. Pracuj bezpiecznie na stabilnej drabinie, a sekator i piłę czyść, szczególnie jeśli ciąłeś coś chorego. Na koniec spójrz na drzewo z kilku stron, celem jest korona prosta, czytelna, doświetlona i bez „chaosu” w środku.
Wiesław Nowakowski
Zastępca Kierownika Działu Technologii Produkcji Rolniczej i Doświadczalnictwa
tel. 68 385 20 91 wew. 333, tel. kom. 512 217 220, adres e-mail: w.nowakowski@lodr.pl
