Choroby i szkodniki w czerwcu. Na co powinien uważać ogrodnik?

Czerwiec to miesiąc bardzo intensywnego wzrostu roślin, ale również okres zwiększonego ryzyka występowania chorób i szkodników. Wysoka temperatura, wilgotne powietrze, opady deszczu oraz gęste nasadzenia mogą sprzyjać rozwojowi patogenów i szybkiemu namnażaniu się szkodników. Dlatego w tym czasie warto regularnie oglądać rośliny, szczególnie spodnią stronę liści, młode przyrosty, łodygi oraz owoce.

Na pomidorach i ziemniakach jednym z poważniejszych zagrożeń może być zaraza ziemniaczana. Choroba ta rozwija się szczególnie wtedy, gdy występują okresy wilgotnej pogody, opady deszczu, długo utrzymująca się rosa oraz umiarkowane temperatury. Pierwsze objawy mogą pojawiać się na liściach w postaci brunatnych, nieregularnych plam. Przy dużej wilgotności na spodniej stronie liści może być widoczny delikatny, jasny nalot. U pomidorów choroba może porażać również łodygi i owoce, dlatego nie należy lekceważyć pierwszych zmian na roślinach.

W czerwcu intensywniej mogą żerować także mszyce, przędziorki i wciornastki. Mszyce najczęściej zasiedlają młode pędy i spodnią stronę liści. Wysysają soki, przez co liście mogą się zwijać, deformować i żółknąć. Przędziorki są bardzo drobne, dlatego łatwo je przeoczyć. O ich obecności mogą świadczyć jasne, drobne punkty na liściach oraz delikatna pajęczynka. Wciornastki również uszkadzają tkanki roślin, zostawiając srebrzyste przebarwienia, drobne plamki i zniekształcenia. Przy suchej i ciepłej pogodzie ich liczebność może szybko wzrastać.

W uprawach gruntowych warto zwrócić uwagę na szkodniki glebowe. Aktywne mogą być ślimaki nagie, drutowce, pędraki oraz turkucie podjadki. Ślimaki najczęściej uszkadzają młode rośliny, wygryzając dziury w liściach i podgryzając siewki. Największe szkody powodują po deszczu, wieczorem i nocą. Drutowce i pędraki żerują w glebie, uszkadzając korzenie, bulwy i części podziemne roślin. Rośliny mogą wtedy więdnąć mimo podlewania, słabiej rosnąć lub całkowicie zamierać. Turkuć podjadek także uszkadza korzenie i młode rośliny, szczególnie na stanowiskach wilgotnych, próchnicznych i zasobnych w materię organiczną.

Na kapuście i innych warzywach kapustnych w czerwcu należy obserwować obecność bielinka kapustnika. Dorosłe motyle są łatwe do zauważenia, ale największe szkody powodują gąsienice. Żerują na liściach, wygryzając w nich otwory, a przy silnym występowaniu mogą doprowadzić do znacznego uszkodzenia roślin. Warto regularnie sprawdzać spodnią stronę liści, ponieważ tam mogą znajdować się złoża jaj. Wczesne wykrycie szkodnika pozwala ograniczyć szkody, zanim gąsienice mocno się rozwiną.

Po dłuższych opadach deszczu i przy wysokiej wilgotności należy szczególnie uważać na choroby grzybowe i grzybopodobne. Szara pleśń może rozwijać się na osłabionych, uszkodzonych lub zagęszczonych roślinach, zwłaszcza tam, gdzie długo utrzymuje się wilgoć. Objawia się brunatnieniem i gniciem tkanek, a w sprzyjających warunkach pojawia się charakterystyczny szary nalot. Antraknoza może powodować plamy na liściach, łodygach i owocach, a jej rozwojowi często sprzyja wilgotna i ciepła pogoda. Mączniak prawdziwy również wymaga obserwacji, choć nie zawsze rozwija się bezpośrednio po ulewnych deszczach. Często pojawia się przy ciepłej pogodzie, ograniczonym przewiewie i podwyższonej wilgotności powietrza. Jego typowym objawem jest biały, mączysty nalot na liściach.

Najważniejszą zasadą w czerwcu jest regularna kontrola ogrodu. Rośliny warto oglądać co kilka dni, a po intensywnych opadach nawet częściej. Należy usuwać silnie porażone liście, unikać nadmiernego zagęszczenia roślin, podlewać je przy ziemi, a nie po liściach, oraz dbać o przewiewność uprawy. W przypadku stosowania środków ochrony roślin trzeba wybierać wyłącznie preparaty dopuszczone do danej uprawy i zawsze stosować je zgodnie z etykietą. Nie należy wykonywać zabiegów „na wszelki wypadek”, bez rozpoznania problemu, ponieważ prawidłowa ochrona roślin zaczyna się od obserwacji i właściwej diagnozy.

Monika Myślicka