Bakterioza pierścieniowa ziemniaka
Bakterioza pierścieniowa ziemniaka
Zasady skutecznej bioasekuracji
Bakterioza pierścieniowa ziemniaka jest groźną chorobą kwarantannową i nakazane jest jej zwalczanie. Porażenie bulw chorobą powoduje całkowitą stratę plonu – zaatakowane bulwy gniją i nie nadają się do spożycia. Ponadto, stwierdzenie występowania choroby wyklucza uprawę ziemniaków na tym polu przez wiele następnych lat. W związku z tym należy przestrzegać zasad bioasekuracji, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia bakteriozy pierścieniowej.
Objawy chorobowe
Sprawcą bakteriozy pierścieniowej ziemniaka jest bakteria Clavibacter michiganensis ssp Sepedonicus (Cms). Objawy występowania choroby w trakcie wegetacji roślin często są trudne do zauważenia ze względu na to, że przypominają objawy innych chorób ziemniaka. Charakterystycznym objawem chorobowym jest więdnięcie liści i zwisanie z łodygi. W przypadku bardzo silnego porażenia, więdnięciu ulegać mogą całe łodygi rośliny. Zainfekowane rośliny, nawet jeżeli wydadzą bulwy, to są one również porażone. Nie posiadają one wtedy widocznych objawów chorobowych, co utrudnia wizualną ocenę porażenia. Jeżeli przebiega ono objawowo, widoczna jest szklista linia o lekko żółtej barwie w obrębie wiązek naczyniowych bulwy. Przy silniejszym porażeniu z okolic wiązek przewodzących, po ściśnięciu bulwy, wydobywa się kremowy i bezwonny śluz bakteryjny. Ponadto widoczne jest oddzielanie się pierścienia wiązek przewodzących od wewnętrznych tkanek bulwy.
Zakaz uprawy
W przypadku wystąpienia choroby na polu, na którym wykryto bakterię przez minimum trzy sezony wegetacyjne, nakładany jest zakaz uprawy ziemniaków. Ponadto nakazane jest natychmiastowe niszczenie samosiewów ziemniaków oraz innych roślin psiankowatych, które mogą być żywicielem pośrednim dla bakterii. Do tej pory nie opracowano żadnych środków ochrony roślin do walki z tą chorobą, dlatego jedynym sposobem ograniczania jej rozprzestrzeniania się jest profilaktyka i bioasekuracja.
Zapobiegaj skutecznie
Jednym z najskuteczniejszych sposobów zapobiegania rozprzestrzenianiu się choroby jest przestrzeganie minimum 4-letniej przerwy w uprawie ziemniaka. Takie działanie jest zalecane nie tylko ze względu na ograniczanie bakteriozy ziemniaka, ale również mątwika ziemniaczanego, groźnego dla ziemniaków szkodnika. Uprawiając na danym polu rośliny następcze po uprawie ziemniaków, należy bezwzględnie zwalczać wszystkie chwasty psiankowate, mogące być żywicielami bakteriozy pierścieniowej ziemniaka. Innym środkiem zaradczym jest stosowanie zdrowego i kwalifikowanego materiału nasadzeniowego. W przypadku sadzenia własnego materiału istnieje spore ryzyko, że wysadzimy zainfekowane bulwy, które będą stanowić źródło infekcji pozostałych roślin. Podczas sadzenia należy unikać krojenia sadzeniaków – takie działanie bardzo mocno sprzyja rozwojowi choroby. Uprawiając ziemniaki warto posiadać własny sprzęt do całego procesu produkcji – wypożyczanie maszyn do sadzenia i zbioru niesie za sobą ryzyko przywleczenia choroby z innych zarażonych pól.
Sprzęt używany przy uprawie powinien być regularnie dezynfekowany i czyszczony. Inną metodą bezpośrednio wpływającą na zmniejszenie ryzyka porażenia roślin, jest ich odpowiednie odżywienie. Zbilansowane nawożenie oraz dostarczenie wszystkich niezbędnych mikro- i makroskładników zwiększą odporność roślin na infekcje. Rośliny niedożywione dużo łatwiej ulegają porażeniu przez wszystkie choroby.
Nie czekaj – powiadom Inspekcję
W przypadku zauważenia porażenia, należy niezwłocznie powiadomić Państwową Inspekcję Ochrony Roślin w celu zabezpieczenia miejsca zakażenia. Tylko takie działanie może uchronić przed dalszym rozprzestrzenianiem się choroby i pozwoli na zminimalizowanie strat u innych rolników. Dopuszczone jest wykorzystanie skażonych bulw do przerobu przemysłowego, produkcji biogazu, przeznaczenie na pasze po uprzedniej obróbce termicznej lub ukiszeniu, przeznaczenie do konsumpcji po ugotowaniu.
Nie lekceważ zasad bioasekuracji
Zachowanie odpowiednich zasad bioasekuracji pozwala na minimalizowanie występowania tej bardzo groźnej gospodarczo choroby ziemniaka. Nie należy lekceważyć podstawowych zasad profilaktyki, ponieważ wystąpienie choroby może okazać się bardzo kosztowne w skutkach, zwłaszcza gdy decydujemy się na towarową produkcję ziemniaków.
opracował: Piotr Tyliszczak
Kierownik Działu Rolnictwa Ekologicznego i Ochrony Środowiska
tel. 68 385 20 91 wew. 330, kom. 513 980 667, e-mail: p.tyliszczak@lodr.pl
