Hartowanie sadzonek przed wysadzeniem do ogródka
Hartowanie sadzonek przed wysadzeniem do ogródka
Maj to czas, kiedy wiele rozsad trafia z domu, szklarni lub tunelu do ogródka. To jednak moment dość trudny dla młodych roślin, bo z warunków stabilnych przechodzą nagle do środowiska, w którym temperatura zmienia się z dnia na dzień, słońce działa dużo mocniej, a wiatr i chłodne noce mogą wyraźnie zahamować wzrost. Właśnie dlatego przed wysadzeniem konieczne jest hartowanie sadzonek, czyli stopniowe przyzwyczajanie ich do warunków zewnętrznych. Hartowanie ma przygotować młode rośliny do warunków polowych i zwykle polega na obniżeniu temperatury oraz ograniczeniu podlewania w ostatnich dniach przed sadzeniem.
Szczególnie ważne jest to przy pomidorze, ponieważ jest to gatunek ciepłolubny i bardzo wrażliwy na chłody. Materiały dotyczące uprawy pomidora wskazują, że około tydzień przed wysadzeniem do gruntu można rozpocząć hartowanie roślin, wynosząc je na zewnątrz w ciepłe, ale niezbyt ostre pogodowo dni, początkowo na krótko, a później stopniowo coraz dłużej. Dzięki temu rozsada lepiej znosi późniejsze przesadzenie i łatwiej adaptuje się do warunków ogrodowych. Jednocześnie pomidora nie wolno wysadzać zbyt wcześnie, bo nawet dobrze zahartowana rozsada źle reaguje na niskie temperatury i przymrozki.
Hartowanie powinno przebiegać stopniowo. Na początku najlepiej wystawiać rośliny na zewnątrz na krótki czas, w miejscu osłoniętym od silnego wiatru i ostrego słońca. Dopiero po kilku dniach można wydłużać pobyt rozsady na dworze i zwiększać dostęp światła. Zbyt gwałtowne wystawienie sadzonek na pełne słońce często kończy się poparzeniem liści, więdnięciem albo zahamowaniem wzrostu.
Dotyczy to nie tylko pomidora, ale również papryki, ogórka, cukinii, dyni, patisona, melona czy arbuza, czyli wszystkich roślin ciepłolubnych, które w maju często czekają już na miejsce w ogrodzie. Przy tych gatunkach hartowanie jest szczególnie potrzebne, bo młode rośliny źle znoszą nagłe ochłodzenie i zbyt zimną glebę. W przypadku ogórka zaleca się zwykle hartowanie przez kilka dni, a przy dyni wskazuje się, że powinno się je rozpocząć 5 do 7 dni przed wysadzeniem do gruntu. W praktyce oznacza to, że nie warto ograniczać się do jednego dnia „wyniesienia na próbę”, tylko przeprowadzić ten proces spokojnie i systematycznie.
Bardzo ważnym elementem hartowania jest także podlewanie. Nie chodzi o to, by rośliny przesuszać, ale by stopniowo ograniczyć ilość wody i nie rozpieszczać rozsady nadmiernie wilgotnym podłożem. Trzeba jednak zachować umiar, bo przesuszona rozsada gorzej znosi przesadzanie. Dlatego w ostatnich dniach przed wysadzeniem podlewanie można lekko ograniczyć, ale bez doprowadzania do więdnięcia, natomiast bezpośrednio przed samym sadzeniem rośliny powinny być dobrze nawodnione.
Nieco inaczej wygląda sytuacja przy warzywach bardziej odpornych na chłód, takich jak kapustne, por czy niektóre sałaty. One również korzystają z hartowania, ale trzeba uważać, by nie przechłodzić rozsady. W zaleceniach dla kapusty podkreślono, że zbyt długie działanie temperatur poniżej 10°C może prowadzić do jarowizacji, czyli przedwczesnego przejścia roślin w fazę generatywną. To pokazuje, że hartowanie nie polega na „męczeniu” sadzonek, lecz na ich rozsądnym przygotowaniu do nowych warunków.
Dobrze zahartowana rozsada jest bardziej krępa, ma jędrne liście, mocniejszą łodygę i po posadzeniu szybciej podejmuje wzrost. Nie reaguje tak gwałtownie na wiatr, mocniejsze słońce czy chłodniejsze noce. W praktyce to jeden z prostszych zabiegów, który może bardzo wyraźnie poprawić przyjmowanie się roślin w gruncie. W przypadku pomidora i innych warzyw wysadzanych do ogródka nie warto więc traktować hartowania jako drobiazgu. To ostatni etap przygotowania rozsady i często właśnie on decyduje o tym, jak roślina poradzi sobie po przesadzeniu.
Monika Myślicka
Specjalista ds. rozwoju obszarów wiejskich
tel. 68 385 20 91, kom. 513 980 897, e-mail: m.myslicka@lodr.pl
