Lubuski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Kalsku

Opublikowano w Lubuskich Aktualnościach Rolniczych 2/10

Pod koniec listopada 2009 roku Komitet Doradczy Komisji Europejskiej ds. Rozwoju Obszarów Wiejskich pozytywnie zaopiniował wniosek Polski o zwiększenie puli środków na „Renty strukturalne". Pieniądze na ten cel zostaną przesunięte z innych działań finansowanych w ramach PROW 2007-2013. Oznacza to, że łączny budżet Programu wynoszący 17,2 mld euro nie ulegnie zmianie. 362 miliony euro pozwolą na zabezpieczenie płatności dla dotychczasowych beneficjentów (z PROW 2004-2006 i PROW 2007-2013), umożliwienie dokonania kolejnego naboru wniosków i przyznanie rent grupie około 6 tysięcy producentów rolnych. Jednak zmianie ulegają kryteria ich przyznawania.

Oto nowe warunki dostępu zawarte w projekcie rozporządzenia.

Wielkość przekazywanego i tworzonego gospodarstwa rolnego

Rolnik ubiegający o rentę strukturalną musi przekazać całe gospodarstwo (może na własne potrzeby zostawić pół hektara ziemi) na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego albo na rzecz następcy poprzez odpłatne lub nieodpłatne przeniesienie własności użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa. Powierzchnia użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, które powstanie po przejęciu gruntów, nie może być mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie w kraju (10,15 ha w 2009 r.). Gdy przekazane gospodarstwo będzie miało powyżej10 ha to docelowa zagroda musi być większa o minimum 10% od przejmowanej. Renta strukturalna nie przysługuje, jeżeli w skład przekazywanego gospodarstwa rolnego wchodzą użytki rolne przejęte w trybie RS - PROW 2004-2006 albo w trybie niniejszego rozporządzenia, chyba że rolnik prowadził działalność rolniczą na tych gruntach co najmniej 5 lat.

Dotychczas renta mogła być przyznana w przypadku przekazania gospodarstwa o powierzchni co najmniej 3 ha, a w województwach małopolskim, podkarpackim, śląskim i świętokrzyskim - 1 ha. Według nowych przepisów progi te zostały podniesione do 6 i 3 ha.

Nowa definicja następcy - powiązanie z działaniem młody rolnik

W znowelizowanym rozporządzeniu następca to osoba fizyczna, która rozpoczyna działalność rolniczą po raz pierwszy z dniem przejęcia gospodarstwa rolnego od rolnika ubiegającego się o rentę strukturalną i do dnia wydania decyzji o przyznanie renty strukturalnej temu producentowi rolnemu, została tej osobie wypłacona premia na podstawie przepisów w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego PROW 2007-2013. Zmiana ta umożliwia następcy, który nie spełnia warunku dotyczącego kwalifikacji zawodowych przydatnych do prowadzenia działalności rolniczej, uzupełnienie wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznanie premii dla młodego rolnika. Następca do wniosku o przejęcie gospodarstwa beneficjenta renty strukturalnej musi przedłożyć plan rozwoju przejmowanego gospodarstwa (tj. kopię Planu Rozwoju Gospodarstwa z działania Młody Rolnik).

Wysokość świadczeń

Ze względu na ograniczone środki finansowe na to działanie proponuje się określenie stałej wysokości nowo przyznanych rent i rezygnację z corocznej waloryzacji. Proponowana podstawowa wysokość została określona na podstawie kwoty najniższej emerytury w 2009 roku, tj. 675,10 zł i stanowi 150% tej kwoty, tj. około 1013 zł. Może być ona powiększona o dodatek na małżonka - 676 zł (100% ww. kwoty) oraz dodatkowo za przekazanie gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 10 ha osobie poniżej 40 roku życia - 102 zł. Maksymalnie 1791 złotych.

Weryfikacja wniosków

Wnioski o przyznanie renty strukturalnej będą przyjmowane jak dotychczas w biurach powiatowych ARiMR, gdzie będą sprawdzane pod względem spełnienia warunków. Kwalifikujące się do wydania postanowienia o spełnieniu warunków zostaną poddane ocenie punktowej według kryteriów podanych niżej. Kierownicy biur powiatowych określą również dla każdego wniosku zapotrzebowanie środków finansowych. Ww. dane zostaną przesłane do oddziałów regionalnych, gdzie dyrektor po otrzymaniu informacji ze wszystkich biur w ciągu 14 dni ustali kolejność przyznawania pomocy oraz określi, które wnioski mieszczą się w limicie przyznanym na poszczególne województwa. Następnie dyrektor oddziału regionalnego przekazuje powyższe informacje do Prezesa Agencji, a wnioski do właściwych biur do dalszego rozpatrywania. Natomiast Prezes ARiMR podaje te informacje do publicznej wiadomości na stronie internetowej Agencji.

Kryteria wyboru wniosków

Należy spodziewać się, iż w ramach kolejnego naboru wpłynie znacznie większa ilość wniosków o przyznanie renty strukturalnej niż będzie możliwa do sfinansowania w ramach dostępnych środków. Zwiększenie budżetu do 2 549 600 000 euro (o 362 miliony euro) pozwoli na wypłatę zobowiązań z lat 2004-2006 i z PROW 2007-2013 oraz przyjęcie około 6 tysięcy nowych beneficjentów. Dlatego też przy ograniczonej puli środków finansowych, po weryfikacji merytorycznej wnioski będą klasyfikowane według określonych kryteriów podanych niżej . W celu zrównoważonego wsparcia wszystkich regionów środki finansowe przeznaczone na to działanie zostaną podzielone na poszczególne województwa, aby objąć zmianami agrarnymi cały kraj (podział środków w tabeli poniżej).

A oto dodatkowe kryteria wyboru wniosków zatwierdzone uchwałą Komitetu Monitorującego PROW:

1.      Wielkość przekazywanego gospodarstwa - maksymalnie 50 pkt.;

2.      Wielkość tworzonego gospodarstwa - maksymalnie 40 pkt.;

3.      Przekazanie gospodarstwa na rzecz osoby poniżej 40 roku życia - 5 pkt.;

4.      Przekazanie następcy gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej średniej krajowej - 5 pkt.

Ustalenie kolejności - według uzyskanej ilości punktów:

1.      Począwszy od największej ilości punktów;

2.      W przypadku takiej samej ilości pkt. decyduje wielkość przekazywanego gospodarstwa;

3.      W przypadku takiej samej ilości pkt. w dalszej kolejności decyduje wielkość tworzonego gospodarstwa;

4.      jw. - decyduje termin złożenia wniosku.

Prezes Agencji na stronie internetowej ARiMR oraz w jednym dzienniku o zasięgu krajowym i w jednym dzienniku o zasięgu regionalnym określi termin rozpoczęcia i zakończenia przyjmowania wniosków.

Dzień rozpoczęcia składania wniosków nastąpi nie wcześniej niż 30 dni po ogłoszeniu.

Do tej pory w ramach PROW 2007-2013 przeprowadzono 2 nabory. W 2007 roku wnioski na renty strukturalne przyjmowane były od 25 czerwca do 20 sierpnia. W tym czasie do biur powiatowych ARiMR wpłynęło 8 884 wnioski (lubuskie - 86), a do 31 lipca 2008 wypłacono świadczenia na kwotę ponad 43 miliony zł (lubuskie - ponad 366 tysięcy). Kolejny nabór uruchomiono 30 czerwca 2008 r. i w ciągu kilku dni złożono 8 197 wniosków (lubuskie - 87). Do końca września 2009 r. Agencja wydała 6 972 decyzji (lubuskie - 66). Na wypłatę rent strukturalnych wydano do tej pory z PROW 2007-2013 ponad 2,33 mld zł (w tym 1,9 mld z tytułu zobowiązań z PROW 2004-2006). Renty takie dostaje co miesiąc około 65 tys. rolników, którzy po ukończeniu 55 lat zdecydowali się na przekazanie gospodarstw następcom.

Wysokość limitów środków na poszczególne województwa w ramach działania

„Renty strukturalne"

Pozytywna opinia Komitetu Doradczego ds. Rozwoju Obszarów Wiejskich stwarza podstawy do zaakceptowania przez Komisję Europejską zmian w PROW na lata 2007 - 2013. Decyzja Komisji Europejskiej w tej sprawie może zapaść już wkrótce. To z kolei stworzy podstawy do zakończenia toczących się obecnie prac legislacyjnych nad nowelizacją rozporządzeń Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie „Rent strukturalnych".

Wiesława Matyka LODR Oddział Lubniewice